Boekhouder.nl

Zzp of loondienst: controleer je arbeidsrelatie en risico’s

Controleer je arbeidsrelatie met het stappenplan en de dossiercheck. Je leest ook welke belastingrisico’s spelen en wanneer je hulp kunt vragen.

Onderzoek en redactie
Boekhouder.nl Research Team
Inhoudelijk beoordeeld door
Gabi Vriesekoop
Laatst inhoudelijk gecontroleerd: 10 augustus 2026
Primaire bron: Belastingdienst
Bronnen: 44 officiële bronnen
Bekijk methodologie
Deze pagina is gebaseerd op informatie van de Belastingdienst en andere officiële bronnen en geeft algemene informatie plus een indicatieve keuzehulp. De uitkomst is geen persoonlijk belastingadvies. Bekijk bronnen
Op deze pagina13 onderdelen

Geldigheid van modelovereenkomsten

Controleer de goedkeuring en vergelijk de afspraken met de uitvoering van het werk.

SituatieGeldigheid of wijziging
Nieuwe modelovereenkomst laten beoordelenSinds 6 september 2024 beoordeelt de Belastingdienst geen nieuwe overeenkomsten meer.
Goedgekeurd model dat geldig was op 6 september 2024Te gebruiken tot en met 31 december 2029, als jullie werken zoals in de overeenkomst staat.
Modelovereenkomst gebaseerd op vrije vervangingDe goedkeuring is ingetrokken per 1 januari 2024.

Bron: Belastingdienst. Laatst gecontroleerd: 10 augustus 2026.

Handhaving bij schijnzelfstandigheid

Maak onderscheid tussen een naheffing en een boete.

OnderdeelPeriode en gevolg
Normale handhavingSinds 1 januari 2025 kan de Belastingdienst direct correcties en naheffingsaanslagen loonheffingen opleggen.
Boetes in het overgangsjaarOver 2025 worden geen verzuim- en vergrijpboetes opgelegd.
VergrijpboetesVanaf 1 januari 2026 kan de Belastingdienst deze boetes opleggen.
Verzuimboetes bij deze handhavingIn 2026 worden nog geen verzuimboetes opgelegd.
Naheffen zonder bijzondere uitzonderingNiet verder terug dan 1 januari 2025.
Kwaadwillendheid of een eerdere aanwijzing niet opgevolgdNaheffen kan tot 5 jaar terug.

Bron: Belastingdienst. Laatst gecontroleerd: 10 augustus 2026.

Fiscale gevolgen als de opdracht loondienst blijkt

Controleer de gevolgen voor zowel de opdrachtgever als de opdrachtnemer.

SituatieFiscaal gevolg
De opdrachtgever had kunnen weten dat het loondienst wasVoor loonbelasting en premie volksverzekeringen geldt 52%. De maxima voor premieloon en bijdrageloon gelden niet.
De opdrachtnemer heeft de opdracht als ondernemingswinst aangegevenZelfstandigenaftrek en mkb-winstvrijstelling kunnen vervallen. Ook de inkomstenbelasting en bijdrage Zvw worden opnieuw berekend.

Bron: Belastingdienst. Laatst gecontroleerd: 10 augustus 2026.

Vergrijpboetes bij te weinig betaalde loonheffingen

De hoogte hangt af van de ernst van het verwijt.

VerwijtBoetepercentage
Grove schuld25% van de te weinig betaalde loonheffingen
Opzet50% van de te weinig betaalde loonheffingen
Ernstige gevallenTot 100% van de te weinig betaalde loonheffingen

Bron: Overheid.nl. Laatst gecontroleerd: 10 augustus 2026.

Belastingrente bij naheffingen loonheffingen

Gebruik de rente die hoort bij de periode waarover rente wordt berekend.

RenteperiodePercentage
In 20247,5% belastingrente
In 20256,5% belastingrente
Vanaf 20265% belastingrente

Bron: Belastingdienst. Laatst gecontroleerd: 10 augustus 2026.

Uurtariefgrenzen bij het rechtsvermoeden

Houd de eerdere voorsteltekst en het later genoemde bedrag uit elkaar.

VersieGenoemde uurtariefgrens
Eerder ingediend wetsvoorstel VbarMinder dan € 36 per uur
Later genoemd bedrag voor het rechtsvermoedenTot € 38 per uur, met peildatum 1 januari 2026

Bron: Rijksoverheid. Laatst gecontroleerd: 10 augustus 2026.

Welke situatie geldt voor jou?

Gebruik jouw werksituatie als vertrekpunt voor de beoordeling.

Welke situatie geldt voor jou?
Ik werk zelfstandig voor opdrachtgevers
Waarom geldt dit?
Alle feiten en omstandigheden tellen mee, niet alleen gezag, arbeid en loon.
Samen beoordelenToelichting
Beoordeel samen met je opdrachtgever hoe je de opdracht uitvoert.
Ik werk via een platform
Waarom geldt dit?
Het voorstel bevat een rechtsvermoeden voor werkers die vinden dat ze werknemer zijn en aan 2 van 5 criteria voldoen.
Voorstel volgenToelichting
Houd bij je beoordeling rekening met het wetsvoorstel voor platformwerkers.
Ik val als zzp’er in de zorg in
Waarom geldt dit?
Brancheorganisaties ontwikkelen hiervoor een beheersingsmodel met een fiscaal kader voor zzp’ers in de zorg.
Sector beoordelenToelichting
Bespreek met de zorgorganisatie welke rechten en plichten bij de inhuur horen.
Ik bestuur een werk-bv via mijn holding
Waarom geldt dit?
Bij een dienstbetrekking met de werk-bv kan de doorbetaaldloonregeling zorgen dat alleen de holding je loon verwerkt.
Fiscaal beoordelenToelichting
Laat beoordelen of de overeenkomst tussen je holding en werk-bv een echte opdracht is.

Blijf bij met zzp en loondienst

Ontvang belastingreminders en updates over regels die je financiën raken.

Algemene belastingupdates voor de groep die je kiest.

Stappenplan: zo controleer je de arbeidsrelatie

Doorloop de beoordeling samen en leg vast waarop je conclusie rust.

Status van deze stap bij jou

Wat je doet

Bespreek als opdrachtgever en opdrachtnemer hoe het werk wordt uitgevoerd. Beoordeel gezag, persoonlijke arbeid en beloning in samenhang met alle omstandigheden.

De regel
  • Alleen deze kenmerken afvinken is niet genoeg om de arbeidsrelatie te beoordelen.

Controleer je dossier en administratie

Vink af welke stukken en administratieve keuzes je hebt gecontroleerd.

0 van 9 afgevinkt

Werkafspraken0/3

Contractdossier0/3

Administratieve gevolgen0/3

Automatisch lokaal bewaard

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen zzp, loondienst en schijnzelfstandigheid?

Bij schijnzelfstandigheid voer je een opdracht uit als zzp’er, terwijl je volgens de regels werknemer bent. Dat kan bijvoorbeeld spelen als je niet zelf bepaalt wanneer en hoe je werkt.

Is een goedgekeurde modelovereenkomst voldoende?

Nee, jullie moeten ook werken zoals in de overeenkomst staat. De dagelijkse uitvoering bepaalt de beoordeling, niet alleen de afspraken op papier.

Wie is verantwoordelijk voor het voorkomen van schijnzelfstandigheid?

De opdrachtgever en de zzp’er zijn samen verantwoordelijk. Kies daarom samen het juiste contract voor de samenwerking.

Hoe beoordeelt de rechter of ik werknemer ben?

De rechter beoordeelt alle feiten en omstandigheden samen. De beoordeling hangt dus niet af van een los kenmerk.

Wat moet de opdrachtgever betalen als de opdracht loondienst blijkt?

De opdrachtgever moet als werkgever loonheffingen inhouden en betalen. Het gaat om loonbelasting, sociale premies en de bijdrage voor de Zorgverzekeringswet.

Mag ik een kopie van het identiteitsbewijs van een zzp’er bewaren?

Nee, normaal gesproken mag je die kopie niet bewaren. Er kunnen specifieke wettelijke uitzonderingen gelden, dus controleer eerst of je daarvoor een wettelijke grond hebt.

Moet ik betalingen aan zzp’ers zonder btw melden?

Ben je een inhoudingsplichtige uitbetaler, dan moet je ook betalingen met een factuur zonder btw of met ‘btw verlegd’ melden. Lever de gegevens digitaal aan vóór 1 februari na het jaar waarin je hebt betaald.

Krijg ik bij schijnzelfstandigheid een verzuimboete of vergrijpboete?

In 2026 kan de Belastingdienst bij deze handhaving wel vergrijpboetes opleggen, maar nog geen verzuimboetes. De tabel over vergrijpboetes laat zien hoe opzet en grove schuld meewegen.

Maakt een laag uurtarief mij automatisch werknemer?

Een rechtsvermoeden betekent dat de opdrachtgever moet aantonen dat er geen arbeidsovereenkomst is als je je op dat vermoeden beroept. Het is dus geen uitkomst die de opdrachtgever zonder meer moet accepteren.

Wat is er veranderd aan het wetsvoorstel Vbar?

Het onderdeel dat moest verduidelijken wanneer je werknemer of zelfstandige bent, is geschrapt. Het kabinet wil daarvoor de Zelfstandigenwet in de plaats brengen. Het rechtsvermoeden op basis van een uurtarief krijgt wel voorrang.

Waar kan ik terecht als ik twijfel over de arbeidsrelatie?

Gebruik als opdrachtgever de online vragenlijst van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Die helpt beoordelen of de opdrachtnemer de opdracht in loondienst uitvoert.

Zo controleren we deze pagina

De regels op deze pagina komen uit officiële bronnen. Elke bewering kun je terugvinden in een bron met datum. We controleren de pagina regelmatig opnieuw.

Redactie en controle

Aantal bronnen
44
Laatst inhoudelijk gecontroleerd
2026-08-10
Controlefrequentie
Maandelijks
Waarden die maandelijks worden gevolgd
15

Bronsoorten die we gebruiken

  • Belastingdienst
  • Rijksoverheid en wetten.overheid.nl
  • KVK en RVO
  • Europese Commissie

Deze pagina is gebaseerd op 44 bronnen, laatst gecontroleerd op 10 augustus 2026.

De overige 36 bronnen⌄
  1. CL-09Wetsvoorstel voor meer duidelijkheid zzp'ers en sterkere positie laagbetaalde schijnzelfstandigen naar de Kamerwww.rijksoverheid.nlgecontroleerd op 10 augustus 2026
  2. CL-10Werken met modelovereenkomstenwww.belastingdienst.nlgecontroleerd op 10 augustus 2026
  3. CL-11Inhoudingsplichtige uitbetalers en collectieve beheersorganisatieswww.belastingdienst.nlgecontroleerd op 10 augustus 2026
  4. CL-12Aan welke eisen moeten facturen voldoen voor uw btw-administratie?www.belastingdienst.nlgecontroleerd op 10 augustus 2026
  5. CL-13Schijnzelfstandigheid en arbeidsrelatieover-ons.belastingdienst.nlgecontroleerd op 10 augustus 2026
  6. CL-14Overzicht percentages belastingrentewww.belastingdienst.nlgecontroleerd op 10 augustus 2026
  7. CL-15Bijzondere situaties van boetes bij de btwwww.belastingdienst.nlgecontroleerd op 10 augustus 2026
  8. CL-16Hoe maak ik bezwaar tegen een naheffingsaanslag, beschikking of betaling van btwwww.belastingdienst.nlgecontroleerd op 10 augustus 2026
  9. CL-17Uitstel van betaling voor ondernemers bij bijzondere omstandighedenwww.belastingdienst.nlgecontroleerd op 10 augustus 2026
  10. CL-18Antwoord op veelgestelde vragen tijdens de Intermediairdagen Belastingdienst 2024over-ons.belastingdienst.nlgecontroleerd op 10 augustus 2026
  11. CL-19Wetsvoorstel Verduidelijking beoordeling arbeidsrelaties en rechtsvermoeden (Vbar)www.rijksoverheid.nlgecontroleerd op 10 augustus 2026
  12. CL-20Kabinet kiest voor meer rust en duidelijkheid voor zzp’ers en opdrachtgeverswww.rijksoverheid.nlgecontroleerd op 10 augustus 2026
  13. CL-21KG:204:2026:13 Gebruikelijk loon niet reële overeenkomst van opdracht bij toepassing doorbetaaldloonregeling | Kennisgroepen Belastingdienstkennisgroepen.belastingdienst.nlgecontroleerd op 10 augustus 2026
  14. CL-22Uw facturen bewaren | Belastingdienstwww.belastingdienst.nlgecontroleerd op 10 augustus 2026
  15. CL-23Identiteitsbewijs bij werk óf uitkering | Autoriteit Persoonsgegevenswww.autoriteitpersoonsgegevens.nlgecontroleerd op 10 augustus 2026
  16. CL-24Aan welke eisen moeten facturen voldoen voor uw btw-administratie? | Belastingdienstwww.belastingdienst.nlgecontroleerd op 10 augustus 2026
  17. CL-25Verlegde btw aftrekken | Belastingdienstwww.belastingdienst.nlgecontroleerd op 10 augustus 2026
  18. CL-26Btw-aangifte corrigeren - Belastingdienstwww.belastingdienst.nlgecontroleerd op 10 augustus 2026
  19. CL-27Werken in loondienst - gevolgen voor de opdrachtgeverwww.belastingdienst.nlgecontroleerd op 10 augustus 2026
  20. CL-28Beoordeel samen uw arbeidsrelatiewww.belastingdienst.nlgecontroleerd op 10 augustus 2026
  21. CL-29Vanaf 1 januari 2025 volledige handhaving op schijnzelfstandigheidwww.rijksoverheid.nlgecontroleerd op 10 augustus 2026
  22. CL-30Belastingdienst - Toelichting Beoordeling arbeidsrelatieswww.belastingdienst.nlgecontroleerd op 10 augustus 2026
  23. CL-31Rijksoverheid - Aanpak schijnzelfstandigheidwww.rijksoverheid.nlgecontroleerd op 10 augustus 2026
  24. CL-32Belastingdienst - Modelovereenkomst geen gezag, inspanningsverplichting (VNG)www.belastingdienst.nlgecontroleerd op 10 augustus 2026
  25. CL-33Staatsblad 2026, 158 - Wet van 18 juni 2026 tot wijziging van Boek 7 van het Burgerlijk Wetboek in verband met het invoeren van een rechtsvermoeden van arbeidsovereenkomst op basis van een uurtariefzoek.officielebekendmakingen.nlgecontroleerd op 10 augustus 2026
  26. CL-34Kamerstuk 36783, nr. 6 - Nota van Wijziging & Rijksoverheid Nieuwsbericht 06-03-2026zoek.officielebekendmakingen.nlgecontroleerd op 10 augustus 2026
  27. CL-35Rijksoverheid - Gelijker speelveld en betere positie platformwerker door nieuwe wetwww.rijksoverheid.nlgecontroleerd op 10 augustus 2026
  28. CL-36Rijksoverheid - Kabinet en brancheorganisaties bestrijden samen de schijnzelfstandigheid in de zorgwww.rijksoverheid.nlgecontroleerd op 10 augustus 2026
  29. CL-37Ik wil een modelovereenkomst gebruiken. Maar welke? | Belastingdienstwww.belastingdienst.nlgecontroleerd op 10 augustus 2026
  30. CL-38Facturen maken voor uw btw-administratie: wat moet u daarover weten? | Belastingdienstwww.belastingdienst.nlgecontroleerd op 10 augustus 2026
  31. CL-39Vragen en Antwoorden Uitbetaalde Bedragen aan Derden (UBD)odb.belastingdienst.nlgecontroleerd op 10 augustus 2026
  32. CL-40Btw berekenen bij diensten leveren aan afnemers in andere EU-landen | Belastingdienstwww.belastingdienst.nlgecontroleerd op 10 augustus 2026
  33. CL-41Wat betekent meedoen met de kleineondernemersregeling (KOR)? | Belastingdienstwww.belastingdienst.nlgecontroleerd op 10 augustus 2026
  34. CL-42Focus op handhaving Belastingdienst bij schijnzelfstandigheid | Algemene Rekenkamerwww.rekenkamer.nlgecontroleerd op 10 augustus 2026
  35. CL-43Besluit Bestuurlijke Boeten Belastingdienst - BWBR0038145wetten.overheid.nlgecontroleerd op 10 augustus 2026
  36. CL-44ECLI:NL:HR:2023:443 | Hoge Raaduitspraken.rechtspraak.nlgecontroleerd op 10 augustus 2026