Bedrijf financieren met privégeld of een familielening

Privéstorting, aandeelhouderslening of familielening

Gebruik je eigen geld of geld van bekenden voor je bedrijf? Kies dan eerst de juiste juridische vorm. Bij een eenmanszaak boek je eigen spaargeld op de zakelijke rekening als een privéstorting. Dit verhoogt je ondernemingsvermogen en telt niet als omzet of winst.

Breng je als dga privégeld in je bv in? Dan kun je kiezen tussen aandelenkapitaal, agio of een aandeelhouderslening. Agio is een extra storting boven op het aandelenkapitaal.

Bij een lening moet je de zakelijke afspraken vastleggen en de lening aflossen. Agio kun je niet zomaar belastingvrij terughalen als er zuivere winst in de bv aanwezig is.

Onderhands lenen of via een platform

Een lening van familie of vrienden kun je onderhands regelen: rechtstreeks met een overeenkomst, zonder tussenpersoon. Zo bespaar je kosten voor een tussenpersoon en kun je de afspraken flexibel invullen.

Maak wel duidelijke afspraken over rente, aflossing en betalingsproblemen. Zo beperk je het risico op problemen in je persoonlijke relatie.

Wil je de lening professioneler organiseren of meerdere bekenden laten meedoen? Dan kan een crowdfundinglening met een besloten voorronde uitkomst bieden. Denk aan Closed Crowd of Innercrowd via platforms als Collin Crowdfund, Kapitaal Op Maat of Geldvoorelkaar. Je betaalt dan wel platformkosten en zit vast aan strakke procedures voor het innen van betalingen.

Hoeveel kan je onderneming aflossen?

Bij privégeld of een familielening bepaalt geen bankformule hoeveel je kunt lenen. Het gaat om wat je onderneming werkelijk kan aflossen. Je maandlast bestaat uit rente en aflossing.

Maak een realistische liquiditeitsbegroting: een overzicht van je verwachte ontvangsten en betalingen. Houd daarin rekening met tegenvallers.

Aflossingen op de hoofdsom, het geleende bedrag, zijn fiscaal geen bedrijfskosten. Ze verlagen je fiscale winst dus niet. Alleen de zakelijke rente kun je als bedrijfskosten opvoeren. Je moet de aflossing volledig betalen uit de nettowinst en de vrije kasstroom: het geld dat in je bedrijf overblijft.

Behoud een privébuffer

Steek nooit al je vrij besteedbare privéreserves in je bedrijf. Houd geld voor huishoudelijke uitgaven en onverwachte privékosten apart van zakelijke tegenslagen. Dit geldt voor zowel starters als dga's.

Bij een familielening moet de geldverstrekker het geld echt kunnen missen. Het eigen levensonderhoud mag daardoor niet in gevaar komen.

Welke voorwaarden leg je vast?

De Belastingdienst kijkt kritisch naar een onderhandse familielening of een lening van een dga aan de eigen bv. De voorwaarden moeten zakelijk zijn: vergelijkbaar met afspraken tussen onafhankelijke partijen.

Spreek je een onzakelijk lage of geen rente af? Dan kan de Belastingdienst dit zien als een schenking. Dat kan leiden tot schenkbelasting.

Leg de afspraken altijd schriftelijk vast in een leenovereenkomst. Vermeld minimaal:

• De hoofdsom.
• De rente.
• De looptijd.
• Het aflosschema.
• Eventuele zekerheden, zoals onderpand.
• Afspraken over betalingsachterstanden en vervroegd aflossen.

Krijg je een BKR-toetsing?

Een directe onderhandse lening van familie of bekenden krijgt geen registratie bij het Bureau Krediet Registratie (BKR). Toch is de lening niet vrijblijvend. De geldverstrekker kan alle afspraken uit het contract juridisch afdwingen.

Kies je voor crowdfunding via een platform? Dan beoordeelt het platform de kredietwaardigheid en voert het een BKR-toetsing uit op de ondernemer of dga.

Hoe verwerk je een dga-lening fiscaal?

Leen je als dga geld aan je eigen bv? Dan geldt de terbeschikkingstellingsregeling (tbs-regeling) in box 1. De ontvangen rente is belast in box 1, na aftrek van de tbs-vrijstelling.

Laat een boekhouder of fiscalist deze fiscale verwerking altijd vooraf controleren.

Hoe bepaal je een zakelijke rente?

Bij een lening tussen verbonden partijen of familie moet de rente zakelijk zijn. Er is geen vaste standaardrente voorgeschreven. Het percentage hangt af van het risico, de looptijd en eventuele zekerheden. De Belastingdienst accepteert bij een lening geen willekeurige nulrente.

Hoe betaalt de geldverstrekker belasting?

Voor de geldverstrekker valt een bedrag dat aan derden is uitgeleend doorgaans in box 3. Het geldt daar als een vordering: geld dat de geldverstrekker nog tegoed heeft.

Bij een aanmerkelijk belang, een bepaald aandelenbelang in een vennootschap, of specifieke familiebanden kan de vordering onder de tbs-regeling in box 1 vallen. Laat per situatie fiscaal controleren welke regel geldt.

Welke kosten rekent een crowdfundingplatform?

Gebruik je een gereguleerd platform om leningen uit je netwerk te administreren? Dan komen er kosten bij:

• Beoordelings- en publicatiekosten van circa €350 tot €750.
• Een succesvergoeding van vaak 2% tot 2,4% van de hoofdsom.
• Doorlopende administratie- of servicekosten per maand.

Gebruik de kostenmodule hierboven om je bedrag en looptijd door te rekenen. Zo zie je welke vaste en variabele kosten meetellen in je totale maandlast.

Hoe bepaalt je rechtsvorm je aansprakelijkheid?

Bij een eenmanszaak is er geen scheiding tussen zakelijk en privé. Je bent altijd met je volledige privévermogen aansprakelijk voor zakelijke schulden. Dat geldt ook voor onderhandse familieleningen.

Bij een bv is je privévermogen in principe beschermd. Privégeld dat je in de bv hebt ingebracht, kan bij een faillissement wel verloren gaan.

Gebruik je een crowdfundingplatform voor een zakelijke lening aan je bv? Platforms zoals Geldvoorelkaar of Collin Crowdfund eisen vrijwel standaard dat je als dga hoofdelijk meetekent of persoonlijk borg staat. Hoofdelijk meetekenen betekent dat je privé aansprakelijk bent voor de hele schuld. Bij een persoonlijke borgstelling sta je privé garant voor de betaling.

Daarmee vervalt de bescherming van de bv voor die lening.

Welke zekerheden kun je afspreken?

In een onderhandse overeenkomst kun je zakelijke zekerheden afspreken. Denk aan verpanding: voorraden, inventaris of vorderingen dienen dan als onderpand. Je kunt ook een hypotheek op een bedrijfspand laten inschrijven.

Moet je partner toestemming geven?

Of wettelijke toestemming van je partner nodig is, hangt af van je huwelijkse voorwaarden of partnerschap. Ook de precieze opzet van de lening of borgstelling speelt mee.

Laat een jurist of notaris vooraf beoordelen of je partner moet meetekenen. Zo voorkom je dat de overeenkomst later wordt vernietigd.

Doorlooptijd van onderhands tot campagne

Een onderhandse lening tussen familieleden of van een dga aan de eigen bv kan in principe binnen enkele dagen rond zijn. Dat kan zodra de overeenkomst is opgesteld en ondertekend en het geld is overgeboekt. Er is geen sprake van een externe acceptatiecommissie.

Kies je voor een netwerkcampagne via een crowdfundingplatform? Dan kost het proces aanzienlijk meer tijd. Naast de interne beoordeling van jaarcijfers en prognoses volgt een inschrijf- en bedenktermijn voor investeerders. Houd in dat geval rekening met een doorlooptijd van enkele weken tot uitboeking.

Welke documenten leg je klaar?

Voor een onderhandse lening of een platformaanvraag leg je de volgende documenten klaar:

• Een opgesteld leencontract met duidelijke afspraken over aflossing en rente.
• Een recent zakelijk bankafschrift en een bewijs van overboeking vanaf de privérekening.
• Voor starters: een ondernemingsplan met exploitatie- en liquiditeitsbegroting.
• Voor bestaande bedrijven: recente jaarcijfers en actuele btw-aangiften.
• Een eventuele pandakte als zakelijke bezittingen als zekerheid dienen.

Kun je BMKB gebruiken voor een familielening?

Je kunt publieke regelingen zoals het Borgstellingskrediet voor het mkb (BMKB) niet rechtstreeks aanvragen voor een onderhandse familielening. De BMKB loopt uitsluitend via erkende commerciële financiers, zoals banken.

Je kunt een familielening wel achterstellen. De bank kan die lening dan bij een BMKB-aanvraag meetellen als garantievermogen: vermogen dat extra zekerheid biedt.

Voor een BMKB-starterslening gelden deze grenzen:

• De lening is maximaal €333.333.
• De overheid staat voor 67,5% borg tegenover de deelnemende financier.

Die borgstelling beschermt alleen de bank. Je ingebrachte privégeld en de lening van je familie vallen niet onder die bescherming.

Welke beperkingen gelden bij Innovatiekrediet en VFF?

Gebruik je een specifiek overheidskrediet, zoals het Innovatiekrediet van RVO? Let dan goed op de voorwaarden. Van RVO mag je aandeelhoudersleningen niet aflossen zolang het Innovatiekrediet nog openstaat.

Bij de Vroegefasefinanciering (VFF) gelden daarnaast deze voorwaarden:

• De financiering is maximaal €450.000.
• De vereiste toekomstige mede-investeerder moet onafhankelijk zijn.

Een familielid of partner geldt voor deze regeling niet als onafhankelijke investeerder.

Wanneer eist de bank achterstelling?

Heb je naast familiekapitaal of een dga-lening ook bankkrediet nodig? Dan eist de bank vrijwel altijd achterstelling van de onderhandse lening. De familie of dga mag dan pas rente of aflossing ontvangen nadat je aan de verplichtingen tegenover de bank hebt voldaan.

Leg de achterstelling altijd precies vast. Vermeld welke schuldeiser voorrang krijgt en onder welke voorwaarden je weer normaal mag aflossen. Dat kan bijvoorbeeld afhangen van je solvabiliteit: de verhouding tussen je eigen vermogen en je totale vermogen.

Kun je vervroegd aflossen?

In een onderhandse familieovereenkomst kun je afspreken dat je altijd boetevrij vervroegd mag aflossen zodra je bedrijf daarvoor genoeg geld beschikbaar heeft. Dat geeft meer vrijheid dan commerciële leningen of crowdfundingplatforms. Daar betaal je bij tussentijds aflossen vaak een boete of een vergoeding voor misgelopen rente.

Wil je later overstappen naar bankkrediet?

Wil je de onderhandse lening later vervangen door bankkrediet, zodra je bedrijf voldoende historische jaarcijfers heeft opgebouwd? Laat dan vanaf het begin alle transacties en rentebetalingen van de onderhandse lening foutloos via de zakelijke bankrekening lopen.