Vroegefasefinanciering voor innovatieve startups

Welke route past bij je omzet en risico?

Als innovatieve starter hangt je financieringsroute af van de vraag of je al omzet hebt. Ontwikkel je nog volop en is je product nog niet op de markt? Dan kun je een gewone zakelijke lening meestal niet aflossen.

De publieke Vroegefasefinanciering (VFF) is bedoeld om de technische en commerciële haalbaarheid te bewijzen. Deze lening financiert de stap van 'proof of principle', het bewijs dat de techniek werkt, naar 'proof of concept'.

Welke financieringsvormen zijn er?

Commerciële leningen bij Qredits, Floryn of New10 passen alleen als je al inkomsten hebt uit eerdere activiteiten of betaalde pilots. Deze partijen financieren het ondernemingsrisico van een onbewezen product niet.

• Publieke Vroegefasefinanciering (VFF): voor startups die een proof-of-concept moeten aantonen en een investeerder hebben voor de vervolgfase.
• Innovatiekrediet: voor grotere technische of klinische ontwikkeltrajecten met aanzienlijke risico's.
• Aandelenkapitaal of ROM's: regionale ontwikkelingsmaatschappijen en particuliere investeerders investeren in je bedrijf in ruil voor zeggenschap en aandelen. Zij dragen daarbij het risico van hun investering.
• Commerciële lening of werkkapitaal: alleen haalbaar als het geld uit je bestaande bedrijfsactiviteiten direct de maandelijkse rente en aflossing dekt.

Zonder omzet kun je niet regulier lenen

Bij een commerciële lening moet je direct beginnen met betalen. Soms hoef je in het begin nog niet af te lossen, zoals bij Qredits. Je betaalt dan wel maandelijks rente over het bedrag dat je nog schuldig bent.

Kun je tijdens een ontwikkeltraject van bijvoorbeeld 24 maanden geen rente en aflossing betalen uit je bedrijfsinkomsten? Vraag dan geen regulier zakelijk krediet aan. Je loopt het risico dat je niet meer kunt betalen voordat je product op de markt komt.

Hoeveel kun je per financieringsroute lenen?

De leenbedragen en looptijden verschillen sterk per financieringsvorm. Ze hangen samen met de fase van je onderneming:

• Vroegefasefinanciering (RVO): maximaal €450.000. In Noord-Brabant geldt via het regionale loket een maximum van €350.000. De totale projectkosten liggen tussen €50.000 en €450.000, met een looptijd tot 2 jaar.
• Innovatiekrediet: de projectomvang is minimaal €150.000. Voor kleine ondernemingen dekt het krediet maximaal 45%. Het maximum is €10 miljoen voor technische projecten en €5 miljoen voor klinische projecten.
• Qredits Microkrediet: tot maximaal €50.000 voor starters, met een looptijd van 1 tot 10 jaar.
• Floryn of New10: vanaf €10.000 bij Floryn of €20.000 bij New10 tot ruim €1 miljoen. Dit kan uitsluitend als het geld uit je bestaande bedrijfsactiviteiten de maandelijkse lasten dekt.

Welke voorwaarden gelden voor publieke VFF?

Voor een publieke VFF-aanvraag gelden toelatingsvoorwaarden. Je onderneming mag bij het verstrekken van het krediet in beginsel niet ouder zijn dan 5 jaar. Je moet het project binnen twee jaar kunnen afronden.

RVO eist ook een sluitend projectplan en een schriftelijke, voorwaardelijke intentieverklaring van een vervolginvesteerder. Daarin moet die investeerder verklaren bereid te zijn de volgende fase te financieren. Het bedrag moet minimaal gelijk zijn aan het gevraagde leenbedrag.

Je mag pas met de uitvoering van het project starten nadat je de aanvraag officieel hebt ingediend. Eerder gemaakte kosten komen niet in aanmerking.

Welke eisen stellen commerciële financiers?

Commerciële financiers kijken naar je eerdere cijfers en je vermogen om te betalen, niet naar de mogelijkheden van je technologie:

• Qredits: beoordeelt starters op basis van een ondernemingsplan en financieel plan. Er is geen vaste minimumomzet. Qredits toetst wel je kredietregistratie bij het BKR.
• Floryn: vereist minimaal 6 maanden KvK-inschrijving en een jaaromzet van minimaal €100.000. Floryn beoordeelt je aanvraag met bankafschriften in plaats van jaarrekeningen.
• New10: eist minimaal 12 maanden KvK-inschrijving, minstens €50.000 jaaromzet, een positief eigen vermogen én winst. Heb je als startup nog geen omzet, dan wijst New10 je aanvraag direct af.

Welke kosten tellen mee?

Gebruik de kostenmodule hierboven om je bedrag en looptijd door te rekenen. De werkelijke kosten bestaan uit rente, eenmalige afsluitkosten en doorlopende servicekosten.

Een bedrijf in de vroege fase brengt voor de financier een hoog risico mee. Daarom bepalen commerciële financiers hun definitieve tarieven vaak pas nadat ze je aanvraag en banktransacties hebben beoordeeld.

Wat rekent elke financier?

• Qredits: hanteert voor Microkrediet en MKB Krediet een vaste rente van 9,95% per jaar. De eenmalige behandelkosten zijn €375 tot €850 voor Microkrediet. Bij MKB Krediet betaal je 1,5% van het leenbedrag.
• Floryn: werkt met een variabele rente. De gepubliceerde bandbreedte is 4,68% tot 16,68% per jaar, exclusief Euribor-opslag: een opslag op basis van een Europees rentetarief. Daarnaast betaal je 2% afsluitkosten en 0,5% servicekosten per kwartaal over de kredietlimiet.
• New10: hanteert een vaste rente tussen 6% en 12% over het bedrag dat je nog schuldig bent. De eenmalige afsluitkosten liggen tussen €250 en €1.500. Je betaalt bijvoorbeeld €850 bij een lening van €150.000.
• Innovatiekrediet: rekent 3,0% samengestelde rente per jaar: je betaalt ook rente over opgebouwde rente. Daarnaast betaal je een eenmalige vaste opslag over de hoofdsom, het oorspronkelijke leenbedrag. Die opslag is 15% voor technische projecten of 25% voor klinische projecten.

Een bv beschermt je privévermogen niet automatisch

Veel oprichters verwachten dat een besloten vennootschap (bv) hun privébezit volledig beschermt. Bij vroegefasefinanciering eisen vrijwel alle financiers echter persoonlijke zekerheden: afspraken waardoor je ook privé risico loopt.

Bij hoofdelijke aansprakelijkheid kan de financier je persoonlijk aanspreken voor de hele schuld. Met een persoonlijke borgstelling sta je privé garant voor een afgesproken bedrag. Als je daarvoor tekent, kan de financier bij een faillissement van je onderneming bij jou aankloppen. Daardoor kunnen je privégeld, spaargeld of woning in gevaar komen.

Welke zekerheden vraagt elke financier?

Bij verpanding geef je bezittingen als onderpand. De financier krijgt daarop een pandrecht: het recht om zich uit die bezittingen te laten betalen als je niet betaalt.

• Qredits: werkt standaard met hoofdelijke aansprakelijkheid. Je moet alle bedrijfsmiddelen en bezittingen van je onderneming verpanden.
• Floryn: vraagt bij een bv normaal gesproken een persoonlijke borgstelling van de ondernemer van 25% van de financiering, met een minimum van €25.000. Ook verpand je vorderingen, geld dat klanten je nog moeten betalen, en andere bedrijfsbezittingen.
• New10: vraagt aandeelhouders een persoonlijke borgstelling van maximaal 25% van het leenbedrag, met een minimum van €5.000. Je verpandt zakelijke bezittingen. New10 sluit intellectueel eigendom, zoals rechten op uitvindingen of software, nadrukkelijk uit van dit pandrecht.
• Innovatiekrediet (RVO): krijgt een eerste pandrecht op alle relevante projectbezittingen. RVO heeft daarmee voorrang op andere pandhouders. Hieronder vallen doorgaans ook intellectuele eigendomsrechten, patenten en broncode.

Hoe lang duurt de aanvraag?

De doorlooptijd verschilt sterk tussen digitale commerciële financiers en publieke loketten. Een digitale financier kan binnen enkele dagen uitbetalen. Publieke trajecten duren maanden.

Floryn en New10 werken met digitale koppelingen met je zakelijke rekening. Na goedkeuring en digitale ondertekening staat het geld doorgaans binnen 1 werkdag op je rekening.

Qredits laat binnen 2 werkdagen weten of je dossier compleet is. Na een persoonlijk gesprek met een bedrijfsadviseur volgt doorgaans binnen 2 weken een kredietbesluit. Na akkoord krijg je het geld meestal de volgende werkdag.

Wat leg je klaar voor de aanvraag?

Voor een commerciële aanvraag, bijvoorbeeld voor een pilot, lever je het volgende aan:

• Recente zakelijke bankafschriften als MT940-bestand, een digitaal bankbestand, of via een PSD2-koppeling waarmee je bankgegevens deelt.
• KvK-gegevens.
• Eventueel conceptjaarrekeningen.

Voor VFF of Innovatiekrediet moet je vóór de start van het project een uitgebreid dossier klaar hebben:

• Een uitgewerkt technisch projectplan.
• Een planning met mijlpalen.
• Een sluitende begroting voor het hele bedrijf.
• De getekende investeerdersverklaring.

Vroegefasefinanciering en Innovatiekrediet via RVO

De VFF-regeling is specifiek ingericht voor de proof-of-concept-fase. De lening lost pas af nadat het ontwikkeltraject is doorlopen, met een aflossingsstart na 3 tot 5 jaar. Het huidige landelijke aanvraagvenster loopt tot en met 31 december 2026.

Het Innovatiekrediet richt zich op klinische of technisch innovatieve ontwikkeltrajecten. Voorwaarde is dat de totale financiering van zowel het project als de onderneming voor de gehele looptijd sluitend is aangetoond.

BMKB: borgstelling via de financier

De Borgstelling MKB-kredieten (BMKB) vraag je niet zelf aan, maar loopt via je bank of financier. De regeling loopt tot 1 juli 2027 en compenseert een gebrek aan zakelijke onderpanden.

• BMKB Starters: Voor ondernemingen korter dan 3 jaar actief. Bij een krediet tot € 333.333 geldt een overheidsborgstelling van 67,5% over de gehele lening (90% borg op een 75% BMKB-kredietdeel).
• BMKB voor innovatie: Voor technologische innovatie met een S&O-verklaring geldt een borgstelling van 60% op een lening tot maximaal € 1,5 miljoen, met een maximale looptijd van 12 jaar.

Regionale Ontwikkelingsmaatschappijen (ROM's)

Elke provincie heeft een eigen ROM (zoals BOM, InnovationQuarter of Oost NL). Zij verstrekken risicokapitaal en converteerbare leningen aan innovatieve starters. De criteria verschillen per regio en richten zich op economische impact en werkgelegenheid.

Kun je boetevrij aflossen na een investeringsronde?

Als innovatieve starter haal je later vaak geld voor groei op bij particuliere investeerders of investeringsfondsen. Wil je daarmee een eerdere lening aflossen? Dan is het belangrijk dat dit direct en zonder boete kan.

Bij New10 en Floryn kun je de lening altijd volledig kosteloos en boetevrij vervroegd aflossen. Dat geeft je ruimte om een bestaande lening te vervangen door nieuwe financiering.

Bij Qredits gelden beperkingen voor extra aflossen zonder boete:

• Microkrediet: na het eerste jaar mag je maximaal 10% van het oorspronkelijke leenbedrag per jaar boetevrij extra aflossen.
• MKB Krediet: dit is beperkt tot 5% per jaar.

Los je meer af, dan betaal je een vergoeding.

Hoe combineer je financiers en pandrechten?

Financieringsvormen combineren is gebruikelijk, bijvoorbeeld VFF, een bankkrediet en een ROM-investering. Je moet dan wel juridisch afstemmen welke afspraken gelden voor het onderpand.

RVO eist bij Innovatiekrediet een eerste pandrecht op intellectueel eigendom en broncode. Commerciële financiers leggen ook pandrechten vast op voorraden en vorderingen. Leg daarom vooraf schriftelijk vast welke financier voorrang krijgt.