Boekhouder.nl
  • #accountant
  • #vrijwilligecontrole

Vrijwillige controle accountant: opdracht, kosten en keuze

Onderzoek en redactie
Boekhouder.nl Research Team
Leestijd 8 minutenBijgewerkt 23 oktober 2026

Je laat je jaarrekening vrijwillig controleren door een accountant als je geen wettelijke controleplicht hebt, maar je bank of investeerder wel een controleverklaring verlangt. Een controleverklaring is het oordeel van de accountant over je jaarrekening. Stem de opdracht af op de eisen van de ontvanger.

Accepteert de ontvanger beperkte zekerheid? Dan kan een beoordelingsopdracht volstaan: een onderzoek waarbij de accountant minder zekerheid geeft dan bij een controle.

Vrijwillige controle in het kort

Zekerheid
Hoog, maar niet absoluut
Afspraken
Schriftelijk vastleggen
Eerste controle
Ook bewijs over de beginbedragen
Op deze pagina7 onderdelen

Begin bij de eisen van je bank of investeerder

Wie vraagt om de controle: je bank, investeerder of aandeelhouder? Vraag de schriftelijke eis op voordat je offertes aanvraagt. Vergelijk de gevraagde verklaring met het product dat het kantoor in de offerte noemt.

Spreek met de accountant af welke financiële informatie onder de controle valt. De accountant moet het doel en de afbakening van de opdracht met je afspreken. Ook moet de accountant vaststellen dat de verslaggevingsregels voor je jaarrekening aanvaardbaar zijn.

De accountant streeft naar redelijke zekerheid: een hoge, maar geen absolute zekerheid dat je jaarrekening geen belangrijke fouten bevat. Vrijwillig betekent dus niet dat de accountant minder zekerheid geeft of nodig controlewerk mag overslaan. Meer over het algemene onderzoek lees je bij accountantscontrole.

Heb je meerdere bedrijven?

Geef je accountant bij de intake een overzicht van de bedrijven en de cijfers die nodig zijn voor de groottetoets. Laat daarmee eerst nagaan of de opdracht werkelijk vrijwillig is. Als een wettelijke controle nodig is, past de vrijwillige opdracht niet.

Past een andere verklaring bij de vraag?

Laat je bank of investeerder schriftelijk bevestigen dat de voorgestelde verklaring aan de vraag voldoet. Dat is geen wettelijke formaliteit, wel een verstandige voorzorg. De eisen verschillen per opdracht. Overweeg je een beoordelingsopdracht, vraag dan expliciet of de ontvanger de beperktere zekerheid accepteert.

Vraagt de ontvanger alleen om een samenstellingsverklaring? Verwar die niet met een controleverklaring. Een samenstellingsverklaring hoort bij een samenstellingsopdracht en geeft geen oordeel of zekerheid over de cijfers.

Niet wisselen om een controleprobleem te vermijden

Komt tijdens de controle een probleem naar voren? Dat is op zichzelf geen goede reden om de opdracht te vervangen door een beoordeling. Vraag bij een wijziging naar de rechtvaardiging die de accountant heeft vastgelegd.

Laatst inhoudelijk gecontroleerd: 23 oktober 2026Primaire bron: wetten.overheid.nlBronnen: 40 bronnenBekijk de bronnen

Deze pagina is gebaseerd op officiële bronnen, beroepsorganisaties en openbare informatie van kantoren en geeft algemene informatie. De pagina is geen persoonlijk advies.

Prijsvoorbeelden voor controle en beoordeling

Gebruik deze voorbeelden om een offerte te bespreken. Het zijn bedragen van afzonderlijke kantoren, geen algemene tarieven. Vraag een offerte voor jouw opdracht.

WerkPrijsvoorbeeldWaarvoor geldt dit?
Vrijwillige controle van de jaarrekeningEen kantoor noemt € 6.500 tot € 20.000 exclusief btw als indicatie.Het kantoor bepaalt de vaste prijs na het bekijken van je vraag en administratie. Omvang, geldstromen, de eerste controle en de kwaliteit van je administratie beïnvloeden de offerte. Boekhouding en belastingaangiften staan bij dit kantoor als aparte diensten en vallen niet vanzelf onder de controle.
Vrijwillige controle bij een eenvoudige bedrijfsstructuurEen kantoor noemt € 2.495 exclusief btw.Bij een omzet onder € 1 miljoen, een eenvoudige structuur, geordende administratie, tijdige aanlevering en de door het kantoor aangegeven omvang van de opdracht. Vraag of de controleverklaring en bespreking van bevindingen in je offerte zitten. Het opstellen van de jaarrekening is bij dit kantoor een aparte dienst.
Beoordeling van de jaarrekeningEen kantoor noemt € 3.000 tot € 9.500 exclusief btw als indicatie.Dit is het prijsvoorbeeld voor een beoordeling bij het kantoor uit het eerste voorbeeld. Het kantoor bepaalt de vaste prijs na het bekijken van je vraag en administratie.

Bron: Diverse kantoren. Laatst gecontroleerd: 23 oktober 2026.

Laat je voor het eerst controleren?

Bij de eerste controle heeft de accountant ook bewijs nodig voor de openingsbalans: de bedragen waarmee je boekjaar begint. Dat geldt ook als een andere accountant de vorige jaarrekening heeft gecontroleerd. Meld daarom bij je aanvraag dat het om een eerste controle of een wisseling van accountant gaat.

Leg de onderbouwing van de beginbedragen klaar. Eerdere stukken en het werk van een vorige accountant beïnvloeden wat je accountant kan concluderen. Betalen voor een controle garandeert geen goedkeurende verklaring: de accountant kan ook een oordeel met beperking geven of een oordeel onthouden.

Vraag hoe de eerste controle je offerte beïnvloedt. Een kantoor noemt het eerste controlejaar als prijsfactor. Ook de volledigheid van je administratie en het aansluiten van de cijfers spelen bij dat kantoor mee.

Waar je op let bij je accountant

  1. Wie is verantwoordelijk voor jouw controle?

    Ga na wie de verantwoordelijke accountant is. Kijk diens registratie na en vraag naar de kennis die nodig is voor jouw opdracht.

  2. Is een vergunning nodig?

    Een kantoor heeft een Wta-vergunning nodig om wettelijke controles te doen. Volgens de NBA kan een kantoor zonder die vergunning wel vrijwillige controles doen, mits het aan de beroepsregels voldoet.

  3. Kan de accountant onafhankelijk werken?

    Vertel wie je administratie verzorgt en wie je adviseert. De accountant moet voor een controle onafhankelijk zijn en bestaande werkrelaties meenemen bij het aanvaarden van de opdracht.

  4. Heeft het kantoor tijd en kennis?

    Vraag of het kantoor de kennis en mensen voor jouw opdracht beschikbaar heeft. De accountant moet voldoende vakkennis, tijd en capaciteit hebben voor het gekozen werk.

Van offerte tot de verklaring die je ontvangt

Leg met je accountant vast wat je aanlevert en wat je terugkrijgt.

  1. 1

    Vergelijk offertes voor dezelfde opdracht

    Duidelijke afspraken over werk en prijs

    Laat in elke offerte dezelfde periode, bedrijven en verklaring opnemen. Leg de verantwoordelijkheden, prijsafspraak en aanpak bij extra werk vast. Leg ook vast welke verslaggevingsregels voor je jaarrekening gelden.

    De regel

    De accountant moet de opdracht schriftelijk met je overeenkomen.
  2. 2

    Rond de kennismaking en identificatie af

    Het kantoor kan de opdracht aanvaarden

    Volg de instructies van het kantoor voor het veilig aanleveren van je gegevens. Het kantoor moet volgens de Wwft vaststellen wie de klant is en wie de uiteindelijk belanghebbende is. Het moet ook nagaan of degene die namens je bedrijf handelt, dat mag doen.

  3. 3

    Lever de afgesproken administratie aan

    De accountant krijgt de benodigde onderbouwing

    Vraag welke stukken het kantoor voor jouw opdracht nodig heeft. Denk aan je voorlopige jaarrekening, overzichten uit je boekhouding, bewijsstukken en overeenkomsten. Deel deze via de afgesproken manier van uitwisselen.

    De regel

    De accountant heeft toegang nodig tot de informatie die relevant is voor de controle.
  4. 4

    Spreek de planning en beantwoording af

    Weten wanneer je iets moet doen

    Spreek af wanneer je stukken aanlevert en wanneer je de verklaring verwacht. Leg vast wie vragen van de accountant beantwoordt. Laat de offerte duidelijk maken welke voorwaarden voor die planning gelden.

    De regel

    De planning hangt af van het afgesproken werk, de capaciteit, je aanlevering en de afhandeling van vragen.
  5. 5

    Ga na wat je ontvangt

    De uitkomst en vervolghandelingen begrijpen

    Handel vragen en correcties af voordat de accountant de controle afrondt. Ga bij ontvangst na of je de afgesproken stukken hebt gekregen en bespreek de uitkomst. Houd de levering aan je financier apart van de openbaarmaking van je jaarrekening. Moet je rechtspersoon de jaarrekening openbaar maken, dan blijft die plicht ook zonder wettelijke controle gelden.

    De regel

    De accountant bepaalt welke verklaring past bij het bewijs uit de controle.

Zo controleren we deze pagina

De regels op deze pagina komen uit officiële bronnen en van beroepsorganisaties. Prijzen komen van de eigen pagina's van kantoren. Elke bewering is terug te voeren op een bron, en de pagina wordt periodiek opnieuw gecontroleerd.

Aantal bronnen

40

Laatst inhoudelijk gecontroleerd

23 oktober 2026

Controlefrequentie

Maandelijks

Waarden die maandelijks worden gevolgd

32

Deze pagina is gebaseerd op 40 bronnen, laatst gecontroleerd op 23 oktober 2026.

Gebruikte bronnen

De overige 37 bronnen⌄
  1. CL-02Inschrijven en inzage in accountantsregister | Ondernemerspleinondernemersplein.overheid.nlgecontroleerd op 23 oktober 2026
  2. CL-03Vergunning aanvragen of wijzigenwww.afm.nlgecontroleerd op 23 oktober 2026
  3. CL-04200 Algehele doelstellingen van de onafhankelijke accountant, alsm...www.nba.nlgecontroleerd op 23 oktober 2026
  4. CL-07bkchr.nl — kennisbankbkchr.nlgecontroleerd op 23 oktober 2026
  5. CL-08wetten.overheid.nl — BWBR0003045wetten.overheid.nlgecontroleerd op 23 oktober 2026
  6. CL-09crop.nl — kennisbankcrop.nlgecontroleerd op 23 oktober 2026
  7. CL-10nba.nl — over nbawww.nba.nlgecontroleerd op 23 oktober 2026
  8. CL-11bkchr.nl — tarievenbkchr.nlgecontroleerd op 23 oktober 2026
  9. CL-12kvk.nl — startenwww.kvk.nlgecontroleerd op 23 oktober 2026
  10. CL-13kvk.nl — verkopen en overnemenwww.kvk.nlgecontroleerd op 23 oktober 2026
  11. CL-14afm.nl — nl nlwww.afm.nlgecontroleerd op 23 oktober 2026
  12. CL-15wetten.overheid.nl — BWBR0003045wetten.overheid.nlgecontroleerd op 23 oktober 2026
  13. CL-16wetten.overheid.nl — BWBR0003045wetten.overheid.nlgecontroleerd op 23 oktober 2026
  14. CL-17wetten.overheid.nl — BWBR0003045wetten.overheid.nlgecontroleerd op 23 oktober 2026
  15. CL-18zoek.officielebekendmakingen.nl — stb 2024 52.htmlzoek.officielebekendmakingen.nlgecontroleerd op 23 oktober 2026
  16. CL-19wetten.overheid.nl — BWBR0003045wetten.overheid.nlgecontroleerd op 23 oktober 2026
  17. CL-20belastingdienst.nl — wpswww.belastingdienst.nlgecontroleerd op 23 oktober 2026
  18. CL-23nba.nl — wet en regelgevingwww.nba.nlgecontroleerd op 23 oktober 2026
  19. CL-24nba.nl — wet en regelgevingwww.nba.nlgecontroleerd op 23 oktober 2026
  20. CL-25rosalia-ia.nlrosalia-ia.nlgecontroleerd op 23 oktober 2026
  21. CL-26accountantzijn.nl — dienstenaccountantzijn.nlgecontroleerd op 23 oktober 2026
  22. CL-27ra12.nl — contact.aspwww.ra12.nlgecontroleerd op 23 oktober 2026
  23. CL-28esj.nl — nlesj.nlgecontroleerd op 23 oktober 2026
  24. CL-29theauditcompany.nl — vrijwillige controle van de jaarrekeningtheauditcompany.nlgecontroleerd op 23 oktober 2026
  25. CL-30weact.nl — dienstenweact.nlgecontroleerd op 23 oktober 2026
  26. CL-31areaudit-advisory.nlwww.areaudit-advisory.nlgecontroleerd op 23 oktober 2026
  27. CL-32strikweideaccountants.nl — complete gids accountantscontrole 2026 verplichting kosten en aanpakstrikweideaccountants.nlgecontroleerd op 23 oktober 2026
  28. CL-33wetten.overheid.nl — BWBR0003045wetten.overheid.nlgecontroleerd op 23 oktober 2026
  29. CL-34wetten.overheid.nl — BWBR0003045wetten.overheid.nlgecontroleerd op 23 oktober 2026
  30. CL-35wetten.overheid.nl — BWBR0003045wetten.overheid.nlgecontroleerd op 23 oktober 2026
  31. CL-37belastingdienst.nl — wpswww.belastingdienst.nlgecontroleerd op 23 oktober 2026
  32. CL-38wetten.overheid.nl — BWBR0003045wetten.overheid.nlgecontroleerd op 23 oktober 2026
  33. CL-39uitspraken.rechtspraak.nl — detailsuitspraken.rechtspraak.nlgecontroleerd op 23 oktober 2026
  34. CL-40Zakelijke kosten | Belastingdienstwww.belastingdienst.nlgecontroleerd op 23 oktober 2026
  35. CL-41Btw aftrekken bij belaste en vrijgestelde omzet | Belastingdienstwww.belastingdienst.nlgecontroleerd op 23 oktober 2026
  36. CL-42Wwft | Bureau Financieel Toezichtwww.bureauft.nlgecontroleerd op 23 oktober 2026
  37. CL-43Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft), art. 3wetten.overheid.nlgecontroleerd op 23 oktober 2026

Wil je een accountant vinden voor je vrijwillige controle?

Vraag een offerte aan en bespreek de eisen van je bank of investeerder.

Vind een accountant