Boekhouder.nl
  • #accountant
  • #wettelijkecontrole
  • #jaarrekening

Wettelijke controle: accountant vinden voor je onderneming

Onderzoek en redactie
Boekhouder.nl Research Team
Leestijd 10 minutenBijgewerkt 23 oktober 2026

Je hebt een bevoegd accountantskantoor nodig als de wettelijke controleplicht geldt en je geen vrijstelling kunt gebruiken. Een Nederlands kantoor moet daarvoor ook de vereiste AFM-vergunning en registratie hebben.

Een bv is niet alleen door haar rechtsvorm controleplichtig. De vrijstelling van wettelijke controle voor kleine ondernemingen hangt af van de grootte, de relevante boekjaren, de groepsstructuur en uitzonderingen. Laat die punten eerst toetsen voordat je een controleopdracht afspreekt.

Wettelijke controle in het kort

Eerste stap
Rechtsgrond en boekjaar vaststellen
Nederlands kantoor
AFM-vergunning en registratie vereist
Verantwoordelijke accountant
Registratie en bevoegdheid apart nagaan
Op deze pagina9 onderdelen

Stel eerst vast welke controle je nodig hebt

Begin met de wettelijke grond voor de controle en het boekjaar waarover je rapporteert. Voor stichtingen en verenigingen moet je apart nagaan of de wettelijke regels voor de jaarrekening gelden. Ook regels voor je sector kunnen een aparte toets vragen.

Blijft je onderneming controleplichtig? Dan blijft ook bij verlenging of vervanging van de accountant een controleopdracht nodig. Alleen de jaarrekening laten opstellen of een opdracht met minder zekerheid afspreken vervangt die controle niet.

Vraagt een bank of subsidieverstrekker om een accountantsverklaring? Vraag dan eerst de schriftelijke eisen op: dat woord alleen bepaalt de opdracht niet. Laat het kantoor aangeven welk accountantsproduct aan die eisen voldoet.

De gewijzigde groottecriteria gelden voor boekjaren die beginnen op of na 1 januari 2024. Je kunt ze ook toepassen op boekjaren die beginnen op of na 1 januari 2023. Ook de wetstekst zoals die in 2026 geldt, bevat deze wijziging.

Laatst inhoudelijk gecontroleerd: 23 oktober 2026Primaire bron: wetten.overheid.nlBronnen: 44 bronnenBekijk de bronnen

Deze pagina is gebaseerd op officiële bronnen, beroepsorganisaties en openbare informatie van kantoren en geeft algemene informatie. De pagina is geen persoonlijk advies.

Wanneer valt je onderneming onder de kleine klasse?

Gebruik de grenzen samen met de volledige toets. Neem ook de groepsregels mee voordat je een conclusie trekt.

OnderdeelRegel voor de kleine klasse
Toets over de boekjarenDe kleine klasse geldt voor een rechtspersoon die op twee opeenvolgende balansdatums aan twee of drie van de onderstaande eisen voldoet, zonder latere onderbreking op twee opeenvolgende balansdatums.
Waarde van je bezittingenHoogstens € 7.500.000 volgens de balans met toelichting, op basis van de aankoop- en vervaardigingsprijs.
Netto-omzetHoogstens € 15.000.000 netto-omzet over het boekjaar.
Gemiddeld aantal werknemersMinder dan 50 werknemers gemiddeld over het boekjaar.
Eerste en tweede boekjaarDe grootteklasse geldt voor het eerste en tweede boekjaar ook voor een rechtspersoon die op de balansdatum van het eerste boekjaar aan de vereisten heeft voldaan.
Besluit van de algemene vergaderingDe vrijstellingen gelden alleen voor zover de algemene vergadering niet uiterlijk binnen 6 maanden na het begin van het boekjaar anders heeft besloten.
Gevolg voor je opdrachtHet kleine regime kan je vrijstellen van de wettelijke controle. De verplichtingen voor de jaarrekening en de toepasselijke openbaarmaking blijven bestaan.

Bron: Burgerlijk Wetboek. Laatst gecontroleerd: 23 oktober 2026.

Neem je hele groep mee in de toets

Heb je een holding met werkmaatschappijen? Bij de groottetoets tellen ook de groepsmaatschappijen mee die in de consolidatie zouden vallen als je een geconsolideerde jaarrekening zou moeten opmaken. Alleen de losse cijfers van elke bv toetsen is dan niet genoeg.

Lever daarom een overzicht van je groep en de zeggenschap aan. Voeg de jaarrekeningen van de groep en stukken voor een mogelijke vrijstelling toe. Daarmee kan het kantoor afbakenen welke ondernemingen en jaarrekeningen bij de opdracht horen.

Een vrijstelling van consolidatie, het samenvoegen van de groepscijfers in een jaarrekening, is iets anders dan een vrijstelling van wettelijke controle. Alleen het woord holding bewijst geen van beide. Laat deze vragen apart toetsen bij je holding.

Voor een groepsvrijstelling is alleen de positie als dochtermaatschappij niet genoeg. Laat het kantoor alle voorwaarden voor de vrijstelling van onder meer wettelijke controle toetsen. De onderstaande stukken en afspraken horen bij die toets.

Laat bij een beroep op de groepsvrijstelling deze voorwaarden nalopen.

  • Je dochtermaatschappij neemt de vereiste minimuminformatie op in haar eigen balans en winst-en-verliesrekening.
  • De leden of aandeelhouders stemmen schriftelijk in na het begin van het boekjaar en vóór de vaststelling van de jaarrekening.
  • De cijfers van je dochtermaatschappij staan in een geconsolideerde jaarrekening die aan de vereiste wettelijke regels voldoet.
  • De geconsolideerde jaarrekening is opgesteld of vertaald in het Nederlands, Frans, Duits of Engels. De accountantsverklaring en het bestuursverslag gebruiken dezelfde taal.
  • Er ligt een schriftelijke verklaring van hoofdelijke aansprakelijkheid voor de schulden uit rechtshandelingen van je dochtermaatschappij.
  • De verklaringen over instemming en aansprakelijkheid staan bij het handelsregister. De vereiste stukken of vertalingen moeten daar ook liggen binnen 6 maanden na de balansdatum, of binnen 1 maand na een toegestane latere openbaarmaking.

Ga de vergunning en de accountant apart na

Een Nederlands accountantskantoor heeft voor wettelijke controles een Wta-vergunning nodig: toestemming van de AFM om dit werk te doen. Voor een accountantskantoor uit een andere EU-lidstaat bestaat een aparte route via registratie bij de AFM.

Zoek het kantoor waarmee je de overeenkomst sluit op in het AFM-register. Ga na of het de juiste toestemming heeft voor jouw opdracht. In het register zie je ook welke externe accountants bij het kantoor horen.

AA en RA zijn beschermde accountantstitels waarvoor inschrijving in het accountantsregister nodig is. Alleen zo'n titel bewijst niet dat het kantoor wettelijke controles mag uitvoeren.

Ga ook de registratie en bevoegdheid van de verantwoordelijke accountant apart na. De wet staat naast een RA ook een AA met de vereiste aantekening in het accountantsregister toe. Kies dus niet alleen op de titel achter een naam.

Wat kost de wettelijke controle?

De prijs hangt af van het kantoor en de afgesproken opdracht. Een accountantskantoor publiceert bijvoorbeeld bedragen van € 19.900 tot € 147.000 per jaar, exclusief btw, voor een jaarlijkse wettelijke controle. Dit zijn voorbeelden van dat kantoor op basis van grootte en complexiteit, geen prijsgrenzen voor de hele markt.

Een ander kantoor beschrijft de prijs als het aantal controle-uren maal het uurtarief. Het noemt onder meer de kwaliteit van je administratie, het aantal locaties en ondernemingen en de inzet van specialisten als prijsfactoren. Vraag daarom om een offerte die het controlewerk apart noemt van het opstellen van de jaarrekening en ander werk.

Een derde accountantskantoor werkt met een offerte met vaste tarieven. Het noemt de omvang van je organisatie, de ingewikkeldheid van de structuur en de staat van de administratie als prijsfactoren. Laat vastleggen welk werk onder het vaste bedrag valt.

Bij het kantoor met de genoemde bedragen hangt de vaste prijs af van tijdig aanleveren en een ongewijzigde opdracht. Het kantoor noemt onder meer overnames, verkochte bedrijfsonderdelen en herstel van de administratie als mogelijk extra werk. Vraag vooraf wanneer extra kosten ontstaan.

Zo werk je samen met het accountantskantoor

Maak de planning en de verdeling van het werk concreet voordat je begint.

  1. 1

    Vraag een voorstel voor jouw situatie

    Een passende aanvraag doen

    Noem je huidige accountant en je gewenste startdatum in de aanvraag. Geef aan of het om een eerste controle gaat.

    De regel

    Bij een eerste controle verzamelt de accountant ook controle-informatie over de openingsbalans: de financiële stand aan het begin van het boekjaar.
  2. 2

    Leg de opdracht schriftelijk vast

    Duidelijke afspraken maken

    Leg de controleafspraken vast in een opdrachtbevestiging: de schriftelijke afspraken met het kantoor. Neem daarin ook de verantwoordelijkheden van het management op.

    De regel

    De afspraken kunnen ook in een andere geschikte schriftelijke overeenkomst staan.
  3. 3

    Lever gegevens voor de acceptatie aan

    Het cliëntenonderzoek mogelijk maken

    Lever je identificatiegegevens en informatie over eigendom en vertegenwoordiging aan. Gebruik daarvoor het beveiligde proces van het kantoor.

    De regel

    Het kantoor doet het toepasselijke onderzoek naar identiteit en uiteindelijke belanghebbenden volgens de Wwft.
  4. 4

    Spreek de overdracht af

    De juiste informatie beschikbaar maken

    Vraag het kantoor om een lijst met benodigde stukken voor jouw opdracht. Spreek bij een eerste controle af welke onderbouwing van de openingsbalans nodig is en hoe toegang tot informatie van de vorige accountant verloopt.

  5. 5

    Plan het werk tijdens het boekjaar

    Tijdig vragen en informatie afstemmen

    Vraag of het kantoor tussentijds je interne beheersing toetst: de maatregelen waarmee je fouten in je bedrijfsprocessen voorkomt of ontdekt. Spreek af wanneer dit werk plaatsvindt en welke informatie je daarvoor aanlevert.

  6. 6

    Loop de uitkomsten en correcties na

    De afronding samen doornemen

    Vraag of het kantoor de nodige correcties met je bespreekt. Loop de uitkomsten die je terugkrijgt na en vraag uitleg over onduidelijke punten.

Leg je stukken en gewenste rapporten klaar

Stem deze lijst af met je accountant en vink af wat voor jouw opdracht nodig is.

Je vinkjes blijven alleen in deze browser bewaard.

0 van 8 afgevinkt

Wat je aanlevert

Wat je van het kantoor terugkrijgt

Plan terug vanaf je wettelijke termijnen

Bij een gewone, niet-beursgenoteerde bv moet het bestuur de jaarrekening binnen 5 maanden na afloop van het boekjaar opmaken. De algemene vergadering mag die termijn vanwege bijzondere omstandigheden met hoogstens 5 maanden verlengen. Stem je controleplanning hierop af.

Valt je onderneming onder de wettelijke regels voor openbaarmaking van de jaarrekening? Dan moet je de jaarrekening binnen 8 dagen na de vaststelling openbaar maken. De uiterste grens is 12 maanden na afloop van het boekjaar.

Is de jaarrekening niet binnen 2 maanden na afloop van de voorgeschreven opmaaktermijn vastgesteld? Dan moet het bestuur de opgemaakte, nog niet vastgestelde jaarrekening direct openbaar maken.

Spreek af wie vragen beantwoordt en correcties verwerkt. Leg ook vast wie de definitieve jaarrekening opstelt en wie de openbaarmaking regelt.

Zo controleren we deze pagina

De regels op deze pagina komen uit officiële bronnen en van beroepsorganisaties. Prijzen komen van de eigen pagina's van kantoren. Elke bewering is terug te voeren op een bron, en de pagina wordt periodiek opnieuw gecontroleerd.

Aantal bronnen

44

Laatst inhoudelijk gecontroleerd

23 oktober 2026

Controlefrequentie

Maandelijks

Waarden die maandelijks worden gevolgd

32

Deze pagina is gebaseerd op 44 bronnen, laatst gecontroleerd op 23 oktober 2026.

Gebruikte bronnen

De overige 41 bronnen⌄
  1. CL-01Vergunning aanvragen of wijzigenwww.afm.nlgecontroleerd op 23 oktober 2026
  2. CL-02Inschrijven en inzage in accountantsregister | Ondernemerspleinondernemersplein.overheid.nlgecontroleerd op 23 oktober 2026
  3. CL-03Wat kost een accountantscontrole? Prijzen 2026: € 19.900 tot € 147.000 · AccountantZijnaccountantzijn.nlgecontroleerd op 23 oktober 2026
  4. CL-04Wwft cliëntenonderzoekondernemersplein.overheid.nlgecontroleerd op 23 oktober 2026
  5. CL-07wetten.overheid.nl — BWBR0003045wetten.overheid.nlgecontroleerd op 23 oktober 2026
  6. CL-08nba.nl — wet en regelgevingwww.nba.nlgecontroleerd op 23 oktober 2026
  7. CL-10nba.nl — wet en regelgevingwww.nba.nlgecontroleerd op 23 oktober 2026
  8. CL-11wetten.overheid.nl — BWBR0003045wetten.overheid.nlgecontroleerd op 23 oktober 2026
  9. CL-12wetten.overheid.nl — BWBR0003045wetten.overheid.nlgecontroleerd op 23 oktober 2026
  10. CL-13nba.nl — over nbawww.nba.nlgecontroleerd op 23 oktober 2026
  11. CL-14wetten.overheid.nl — BWBR0003045wetten.overheid.nlgecontroleerd op 23 oktober 2026
  12. CL-15wetten.overheid.nl — BWBR0003045wetten.overheid.nlgecontroleerd op 23 oktober 2026
  13. CL-16wetten.overheid.nl — BWBR0003045wetten.overheid.nlgecontroleerd op 23 oktober 2026
  14. CL-17zoek.officielebekendmakingen.nl — stb 2024 52.htmlzoek.officielebekendmakingen.nlgecontroleerd op 23 oktober 2026
  15. CL-18kvk.nl — startenwww.kvk.nlgecontroleerd op 23 oktober 2026
  16. CL-19zoek.officielebekendmakingen.nl — ah tk 20202021 358.pdfzoek.officielebekendmakingen.nlgecontroleerd op 23 oktober 2026
  17. CL-20wetten.overheid.nl — BWBR0003045wetten.overheid.nlgecontroleerd op 23 oktober 2026
  18. CL-21wetten.overheid.nl — BWBR0003045wetten.overheid.nlgecontroleerd op 23 oktober 2026
  19. CL-22wetten.overheid.nl — BWBR0003045wetten.overheid.nlgecontroleerd op 23 oktober 2026
  20. CL-23belastingdienst.nl — wpswww.belastingdienst.nlgecontroleerd op 23 oktober 2026
  21. CL-24belastingdienst.nl — wpswww.belastingdienst.nlgecontroleerd op 23 oktober 2026
  22. CL-25belastingdienst.nl — wpswww.belastingdienst.nlgecontroleerd op 23 oktober 2026
  23. CL-26nba.nl — over nbawww.nba.nlgecontroleerd op 23 oktober 2026
  24. CL-27nba.nl — wet en regelgevingwww.nba.nlgecontroleerd op 23 oktober 2026
  25. CL-28noab.nl — noab reglementennoab.nlgecontroleerd op 23 oktober 2026
  26. CL-29portaal.noab.nl — nieuwsportaal.noab.nlgecontroleerd op 23 oktober 2026
  27. CL-30rb.nl — vind een register belastingadviseurrb.nlgecontroleerd op 23 oktober 2026
  28. CL-31crop.nl — kennisbankcrop.nlgecontroleerd op 23 oktober 2026
  29. CL-32ra12.nl — mkbwww.ra12.nlgecontroleerd op 23 oktober 2026
  30. CL-33bakertilly.nl — dienstenwww.bakertilly.nlgecontroleerd op 23 oktober 2026
  31. CL-34aaff.nl — audit assurancewww.aaff.nlgecontroleerd op 23 oktober 2026
  32. CL-35flynth.nl — dienstenwww.flynth.nlgecontroleerd op 23 oktober 2026
  33. CL-36bdo.nl — nl nlwww.bdo.nlgecontroleerd op 23 oktober 2026
  34. CL-37vanoers.nl — over van oerswww.vanoers.nlgecontroleerd op 23 oktober 2026
  35. CL-38schipperaccountants.nl — dienstwww.schipperaccountants.nlgecontroleerd op 23 oktober 2026
  36. CL-39jonglaan.nl — dienstenwww.jonglaan.nlgecontroleerd op 23 oktober 2026
  37. CL-40wetten.overheid.nl — BWBR0003045wetten.overheid.nlgecontroleerd op 23 oktober 2026
  38. CL-41belastingdienst.nl — wpswww.belastingdienst.nlgecontroleerd op 23 oktober 2026
  39. CL-42nba.nl — over nbawww.nba.nlgecontroleerd op 23 oktober 2026
  40. CL-43noab.nl — klachtennoab.nlgecontroleerd op 23 oktober 2026
  41. CL-44nba.nl — wet en regelgevingwww.nba.nlgecontroleerd op 23 oktober 2026

Wil je een accountant voor je wettelijke controle vinden?

Laat ons je helpen zoeken naar een accountantskantoor dat past bij je opdracht.

Vind een accountant