- #bedrijf
- #familieopvolging
- #belasting
Familieopvolging: je bedrijf overdragen aan je kinderen
Leg vast wat je overdraagt, wie het bedrijf gaat leiden en hoe je opvolger betaalt. Bij verkoop kun je die afspraken opnemen in een intentieverklaring: een document met de hoofdlijnen van de voorgenomen overdracht.
Schenk je het bedrijf of gaat het bij overlijden over? Dan kan je opvolger de bedrijfsopvolgingsregeling (BOR) gebruiken: een voorwaardelijke vrijstelling van schenk- of erfbelasting. Er gelden eisen aan de eerdere eigendomsduur en aan het voortzetten van het bedrijf.
Bij schenking of vererving van aandelen kan ook de doorschuifregeling aanmerkelijk belang (DSR ab), voor aandelen in je bv, spelen: de inkomstenbelasting over ondernemingsvermogen schuift dan door naar je opvolger. Dat is uitstel van belasting, geen vrijstelling.
Familieopvolging in het kort
- Familieafspraken
- Leg overleg, beloning en leiding vast
- BOR
- Voorwaardelijke vrijstelling van schenk- of erfbelasting
- Doorschuiven
- Inkomstenbelasting naar je opvolger en later
Op deze pagina8 onderdelen
Maak afspraken over bezit, leiding en betaling
Bespreek met de betrokken familieleden wie het bedrijf gaat leiden en hoe je samen overlegt. Leg de afspraken vast in een familiestatuut: een document met afspraken tussen de familie en het bedrijf. Neem daarin ook de beloning en de toetreding van een volgende generatie op.
Wil je aan je kind verkopen zonder schenkingselement, houd dan een prijs aan die past bij de markt en laat daarvoor je bedrijf waarderen. Vraag je minder dan een marktprijs, dan kan de Belastingdienst het verschil als schenking zien, met schenkbelasting.
Spreek bij verkoop af hoe je kind de koopprijs betaalt. Je kunt bijvoorbeeld afspreken dat je kind direct betaalt of dat je als verkoper geld leent aan je kind. Je kunt ook een deel van de betaling laten afhangen van latere bedrijfsresultaten.
Deze pagina is gebaseerd op officiële bronnen en geeft algemene informatie. De pagina is geen persoonlijk juridisch of fiscaal advies.
Schenken of erven: de voorwaarden voor de BOR
Controleer de leeftijd van je opvolger en hoelang je het bedrijf al bezit.
| Voorwaarde | Bij schenking | Bij erfenis |
|---|---|---|
| Leeftijd van je opvolger | Minstens 21 jaar | Geen minimumleeftijd |
| Hoelang je het bedrijf vooraf moet bezitten | Minstens 5 jaar, soms langer | Minstens 1 jaar, soms langer |
Bron: Belastingdienst en Ondernemersplein. Laatst gecontroleerd: 5 oktober 2026.
Termijnen: vooraf bezitten en daarna doorgaan
Krijgt je opvolger het bedrijf op of na 1 januari 2025 met de BOR? Dan moet je opvolger minstens 3 jaar doorgaan met de bedrijfsactiviteiten. Bij verkregen aandelen moet je opvolger die minstens 3 jaar houden en moet het bedrijf gedurende die periode doorgaan.
Voor een bedrijf dat je opvolger vóór 1 januari 2025 kreeg, geldt minstens 5 jaar voortzetting. Bij aandelen geldt ook een eigendomsduur van minstens 5 jaar. Gebruik dus de datum van de overdracht om de juiste termijn te bepalen.
Ben je bij de schenking meer dan 6 jaar ouder dan je AOW-leeftijd? Dan wordt de termijn waarin je het bedrijf vooraf moet bezitten langer. Bij overlijden ligt die grens op 2 jaar boven de AOW-leeftijd. Ben je binnen 2 jaar na je AOW-leeftijd een onderneming gestart, dan geldt deze verlenging niet.
Hoeveel vrijstelling krijgt je opvolger?
In 2026 kan de BOR 100% vrijstelling geven over de waarde van het bedrijf bij voortzetting tot € 1.543.500, als je opvolger aan de voorwaarden voldoet. De Belastingdienst noemt dit de goingconcernwaarde: de waarde van het bedrijf als het blijft draaien.
Over de waarde boven dat bedrag geldt 75% vrijstelling. Dit percentage is dus een vrijstelling, geen belastingtarief.
De liquidatiewaarde is de waarde als je stopt en de bezittingen los verkoopt. Is die hoger dan de goingconcernwaarde? Dan geldt ook 100% vrijstelling over het verschil. Laat daarom beide waarden beoordelen.
Moet je opvolger schenk- of erfbelasting betalen over het deel van het bedrijf dat niet is vrijgesteld? Dan kan je opvolger daarvoor maximaal 10 jaar uitstel van betaling aanvragen. Over dat uitstel betaalt je opvolger rente. Stopt je opvolger binnen 10 jaar met het bedrijf, dan trekt de Belastingdienst het uitstel in.
Inkomstenbelasting doorschuiven is geen vrijstelling
Bij de DSR ab neemt je opvolger de fiscale verkrijgingsprijs over: het bedrag waarmee de Belastingdienst later de winst op de aandelen bepaalt. Zo verschuift de belastingclaim naar je opvolger. Houd die toekomstige belasting dus apart van de vrijstelling voor schenk- of erfbelasting.
Voor de DSR ab bij schenking verviel op 1 januari 2025 de eis dat je opvolger vooraf 36 maanden in dienst was. Je opvolger moet bij de overdracht wel minstens 21 jaar zijn.
Bij verkoop aan een familielid kun je soms de belasting over de stakingswinst, de winst bij het beëindigen of overdragen van je onderneming, doorschuiven naar de koper; bekijk daarvoor de regels voor stakingswinst.
Leg de overdracht vast en verzoek om de BOR
Bij een eenmanszaak of vof draag je bezittingen en schulden over, terwijl je bij een bv ook aandelen via de notaris kunt overdragen; bekijk de juridische uitwerking bij bedrijfsoverdracht. Draag je alle aandelen over, dan gaat het hele bedrijf over naar je opvolger.
Volgens de wet moet je opvolger tegelijk met de aangifte schenk- of erfbelasting om toepassing van de BOR verzoeken. Een verzoek kan nog totdat de aanslag definitief vaststaat. Laat het verzoek dus niet liggen na de overdracht.
Na de verkoop bewaar je de administratie nog minimaal zeven jaar, voor sommige gegevens minimaal tien jaar. Leg in de overeenkomst vast wie de administratie bewaart en werk dit uit bij het afronden van je administratie.
Neemt je opvolger je personeel over, dan blijf je tot een jaar na de overdracht aansprakelijk voor verplichtingen uit hun arbeidscontracten. Na registratie van de overdracht bij KVK stuurt de Belastingdienst je een brief over je laatste btw-aangifte.
Veelgestelde vragen
Dan kan je opvolger de BOR-vrijstelling geheel of gedeeltelijk verliezen. Je opvolger moet het formulier ‘Aangifte niet voldoen aan het voortzettingsvereiste’ naar de Belastingdienst sturen. Dat moet uiterlijk 8 maanden na het stoppen met voortzetten binnen zijn.
Dan is je opvolger geen eigenaar meer en berekent de Belastingdienst de aanslag schenk- of erfbelasting opnieuw.
Nee, aan derden verhuurde onroerende zaken komen sinds 1 januari 2024 niet in aanmerking voor de BOR en de DSR ab. Reken voor dat verhuurde vastgoed dus niet op deze regelingen.
Dat kan. Verhuur je het pand aan een bv waarin je een direct aanmerkelijk belang hebt (een groot aandelenbelang), dan geldt die bv voor de BOR niet als ‘een ander’. Het pand valt dan niet onder de uitsluiting voor verhuurd vastgoed.
Nee, die voorgestelde beperking is eind 2025 ingetrokken en niet ingevoerd. Gebruik die aangekondigde beperking dus niet om te bepalen of je aandelen in aanmerking komen.
Nee, schrijf je eenmanszaak niet apart uit. Doe je dat wel, dan kunnen je bestaande contracten worden stopgezet.
In 2026 betaalt je kind 10% schenkbelasting over de waarde tot € 158.669 en 20% over het deel daarboven. Trek eerst de vrijstelling af en reken daarna met deze percentages.
Zo controleren we deze pagina
De regels op deze pagina komen uit officiële bronnen. Elke bewering is terug te voeren op een bron met datum, en de pagina wordt periodiek opnieuw gecontroleerd.
Aantal bronnen
58
Laatst inhoudelijk gecontroleerd
5 oktober 2026
Controlefrequentie
Maandelijks
Waarden die maandelijks worden gevolgd
8
Deze pagina is gebaseerd op 58 bronnen, laatst gecontroleerd op 5 oktober 2026.
Gebruikte bronnen
De overige 55 bronnen⌄
- CL-01Kamerstuk 36172, nr. 2 | Overheid.nl > Officiële bekendmakingenzoek.officielebekendmakingen.nlgecontroleerd op 5 oktober 2026
- CL-02Staatsblad 2025, 215 | Overheid.nl > Officiële bekendmakingenzoek.officielebekendmakingen.nlgecontroleerd op 5 oktober 2026
- CL-03Vereffenen bij een rechtspersoon in liquidatie | KVKwww.kvk.nlgecontroleerd op 5 oktober 2026
- CL-04Formulier 17a: Ontbinding melden van een rechtspersoon | KVKwww.kvk.nlgecontroleerd op 5 oktober 2026
- CL-06Turboliquidatie voor beëindigen rechtspersoon - KVKwww.kvk.nlgecontroleerd op 5 oktober 2026
- CL-07Ik voldoe niet meer aan het voortzettingsvereiste van de BOR | Belastingdienstwww.belastingdienst.nlgecontroleerd op 5 oktober 2026
- CL-08Kamerstuk 36610, nr. 11 | Overheid.nl > Officiële bekendmakingenzoek.officielebekendmakingen.nlgecontroleerd op 5 oktober 2026
- CL-09Besluit van de Staatssecretaris van Financiën van 30 april 2026, nr. 2026-174, Schenk- en erfbelasting, Bedrijfsopvolgingsregeling (Besluit schenk- en erfbelasting BOR 2026)zoek.officielebekendmakingen.nlgecontroleerd op 5 oktober 2026
- CL-10Kamerstuk 36421, nr. 3 | Overheid.nl > Officiële bekendmakingenzoek.officielebekendmakingen.nlgecontroleerd op 5 oktober 2026
- CL-11Extra lijfrentepremieaftrek bij stakende ondernemers 2026www.belastingdienst.nlgecontroleerd op 5 oktober 2026
- CL-12Compensatie transitievergoeding bij einde klein bedrijf | UWVwww.uwv.nlgecontroleerd op 5 oktober 2026
- CL-13wetten.nl - Uitvoeringsbesluit Invorderingswet 1990 Artikel 7 lid 1wetten.overheid.nlgecontroleerd op 5 oktober 2026
- CL-14Kortdurend uitstel van betaling (voor ondernemers) | Belastingdienstwww.belastingdienst.nlgecontroleerd op 5 oktober 2026
- CL-15ECLI:NL:HR:2023:181, Hoge Raad, 21/00524uitspraken.rechtspraak.nlgecontroleerd op 5 oktober 2026
- CL-16Stappenplan WHOA aanvragen | KVKwww.kvk.nlgecontroleerd op 5 oktober 2026
- CL-17Whoa-procedure | Rechtspraakwww.rechtspraak.nlgecontroleerd op 5 oktober 2026
- CL-18wetten.nl - Regeling - Wet aanpassing fiscale bedrijfsopvolgingsfaciliteiten 2025 - BWBR0050614wetten.overheid.nlgecontroleerd op 5 oktober 2026
- CL-19Uitstel van betaling voor ondernemers bij bijzondere omstandighedenwww.belastingdienst.nlgecontroleerd op 5 oktober 2026
- CL-20De overdracht van je bedrijf | KVKwww.kvk.nlgecontroleerd op 5 oktober 2026
- CL-21Eenmanszaak overnemen of overdragen aan een nieuwe eigenaar | KVKwww.kvk.nlgecontroleerd op 5 oktober 2026
- CL-22Beleidsinformatie 2026 - Ministerie van Financiënopen.overheid.nlgecontroleerd op 5 oktober 2026
- CL-23KG:212:2025:3 Geruisloze doorschuiving na terugkeer uit een BV | Kennisgroepen Belastingdienstkennisgroepen.belastingdienst.nlgecontroleerd op 5 oktober 2026
- CL-24Kamerstuk 36610, nr. 3 - Wet aanpassing fiscale bedrijfsopvolgingsfaciliteiten 2025zoek.officielebekendmakingen.nlgecontroleerd op 5 oktober 2026
- CL-25Kamerstuk 36610, nr. 10 / nr. 13 - Gewijzigd amendement Van Oostenbruggenzoek.officielebekendmakingen.nlgecontroleerd op 5 oktober 2026
- CL-26Anonymous rate | Tax Administrationwww.belastingdienst.nlgecontroleerd op 5 oktober 2026
- CL-27Table 9: Employed persons' insurance contributions 2026 | Tax Administrationwww.belastingdienst.nlgecontroleerd op 5 oktober 2026
- CL-28Tarieven, bedragen en percentages loonheffingen vanaf 1 januari 2026odb.belastingdienst.nlgecontroleerd op 5 oktober 2026
- CL-29Wet van 20 december 2023 tot wijziging van de Wet inkomstenbelasting 2001 en de Successiewet 1956 in verband met aanpassingen in een aantal fiscale bedrijfsopvolgingsfaciliteiten (Wet aanpassing fiscale bedrijfsopvolgingsfaciliteiten 2024)zoek.officielebekendmakingen.nlgecontroleerd op 5 oktober 2026
- CL-30Bedrijfsopvolgingsregeling (BOR) | Ondernemerspleinondernemersplein.overheid.nlgecontroleerd op 5 oktober 2026
- CL-31KG:212:2024:1 Overdracht firma-aandeel tijdens voorperiode geruisloze inbreng bv | Kennisgroepen Belastingdienstkennisgroepen.belastingdienst.nlgecontroleerd op 5 oktober 2026
- CL-33Besluit van de Staatssecretaris van Financiën van 30 april 2026, nr. 2026-174, Schenk- en erfbelasting, Bedrijfsopvolgingsregeling (Besluit schenk- en erfbelasting BOR 2026)zoek.officielebekendmakingen.nlgecontroleerd op 5 oktober 2026
- CL-34Wet aanpassing fiscale bedrijfsopvolgingsfaciliteiten 2025 (Staatsblad 2024, 439)zoek.officielebekendmakingen.nlgecontroleerd op 5 oktober 2026
- CL-35ECLI:NL:RBOBR:2022:4668, Rechtbank Oost-Brabant, C/01/375111 / HA ZA 21-696uitspraken.rechtspraak.nlgecontroleerd op 5 oktober 2026
- CL-36ECLI:NL:GHSGR:2009:BL6324, Gerechtshof 's-Gravenhage, BK-08/00375uitspraken.rechtspraak.nlgecontroleerd op 5 oktober 2026
- CL-37ECLI:NL:PHR:2024:668, Parket bij de Hoge Raad, 24/00240uitspraken.rechtspraak.nlgecontroleerd op 5 oktober 2026
- CL-38Bepaal de waarde van je bedrijf | KVKwww.kvk.nlgecontroleerd op 5 oktober 2026
- CL-39Geheimhoudingsverklaring opstellen | Ondernemerspleinondernemersplein.overheid.nlgecontroleerd op 5 oktober 2026
- CL-40Zo maak je een intentieverklaring met je koper | KVKwww.kvk.nlgecontroleerd op 5 oktober 2026
- CL-41Zo kijkt een koper naar het boekenonderzoek | KVKwww.kvk.nlgecontroleerd op 5 oktober 2026
- CL-42Stoppen met je bedrijf | KVKwww.kvk.nlgecontroleerd op 5 oktober 2026
- CL-43Stoppen met uw bv - Belastingdienstwww.belastingdienst.nlgecontroleerd op 5 oktober 2026
- CL-44Zo kies je een uitschrijfdatum | KVKwww.kvk.nlgecontroleerd op 5 oktober 2026
- CL-45Gestopt met je bedrijf? Vergeet dit niet | KVKwww.kvk.nlgecontroleerd op 5 oktober 2026
- CL-46Doorschuiven naar een nieuwe of bestaande onderneming | Belastingdienstwww.belastingdienst.nlgecontroleerd op 5 oktober 2026
- CL-47Kamerstuk 36812, nr. 58 | Overheid.nl > Officiële bekendmakingenzoek.officielebekendmakingen.nlgecontroleerd op 5 oktober 2026
- CL-48Tweede Kamer der Staten-Generaal Vergaderjaar 2023–2024, 36 421, Nr. 3 Memorie van Toelichtingzoek.officielebekendmakingen.nlgecontroleerd op 5 oktober 2026
- CL-49Hoe hoog is de transitievergoeding als ik word ontslagen? | Rijksoverheid.nlwww.rijksoverheid.nlgecontroleerd op 5 oktober 2026
- CL-50Hoe hoog is de transitievergoeding als ik word ontslagen? | Rijksoverheid.nlwww.rijksoverheid.nlgecontroleerd op 5 oktober 2026
- CL-51https://odb.belastingdienst.nl/wp-content/uploads/2025/10/Fiscale-jaargegevens-Erfbelasting-en-Schenkbelasting-2026-09-10-2025-Conceptversie.pdfodb.belastingdienst.nlgecontroleerd op 5 oktober 2026
- CL-53ECLI:NL:RBMNE:2016:3159, Rechtbank Midden-Nederlanduitspraken.rechtspraak.nlgecontroleerd op 5 oktober 2026
- CL-54ECLI:NL:RBZUT:2009:BK3967, Rechtbank Zutphenuitspraken.rechtspraak.nlgecontroleerd op 5 oktober 2026
- CL-55ECLI:NL:GHSGR:2008:BF4107, Gerechtshof 's-Gravenhageuitspraken.rechtspraak.nlgecontroleerd op 5 oktober 2026
- CL-56wetten.nl - Burgerlijk Wetboek Boek 6 - BWBR0005289 Artikel 162wetten.overheid.nlgecontroleerd op 5 oktober 2026
- CL-57De rol van een curator bij een faillissement | Ondernemerspleinondernemersplein.overheid.nlgecontroleerd op 5 oktober 2026
- CL-58KG:202:2026:4 Legitieme portie en box 3 | Kennisgroepen Belastingdienstkennisgroepen.belastingdienst.nlgecontroleerd op 5 oktober 2026
Wil je deze regels bewaren?
Voeg de aandachtspunten voor je familieopvolging toe aan je routekaart.
Gratis · Geen verplichting · Je kunt alles later verwijderen
Meer over Familieopvolging
- bedrijf-stoppenBedrijf waarderenJe bepaalt je bedrijfswaarde door je cijfers te corrigeren en daarna een waarderingsmethode toe te passen. Je kunt daarbij uitgaan van je bezittingen en schulden, je winst of je verwachte geldstromen.Lees meer
- bedrijf-stoppenBedrijfsoverdrachtHeb je een bv? Dan spreek je met de koper af hoe je verkoopt. Bij een aandelentransactie verkoop je de aandelen van de bv. Bij een activa-passivatransactie verkoop je losse bezittingen en schulden, en gaan alleen de afgesproken onderdelen over.Lees meer
- bedrijf-stoppenStakingswinstDe stakingswinst is het verschil tussen de werkelijke waarde van je bedrijf en de waarde in je boekhouding.Lees meer