- #boekhouden
- #dagboeken
- #administratie
Dagboeken: je administratie indelen, controleren en bewaren
Je leest hoe je dagboeken gebruikt naast het grootboek. Ook zie je welke regels gelden voor de margeregeling, het kasstelsel en het bewaren van je administratie.
Dagboeken in het kort
- Indeling
- Geen vast aantal dagboeken verplicht
- Basisgegevens bewaren
- 7 jaar
- Btw-ontvangsten
- Afzonderlijk registreren per btw-tarief
Op deze pagina6 onderdelen
Wat betekenen dagboeken voor jou als ondernemer?
Bekijk hoe de onderdelen van je administratie samenhangen.
Het grootboek brengt categorieën samen
In het grootboek komen alle transacties per categorie samen. De bijbehorende facturen, kassabonnen en financiële aantekeningen horen ook bij je administratie.
Bank en kas hebben vaste rekeningen
In het bankboek gebruik je bank als vaste tegenrekening. In het kasboek gebruik je daarvoor kas.
Het memoriaal verwerkt andere boekingen
Gebruik het memoriaal voor bijvoorbeeld correcties, beginbalansen en afschrijvingen. Dit dagboek heeft geen vaste tegenrekening.
Bewaar ook je controleberekeningen
Tussentijdse controleberekeningen horen bij je administratie. Bewaar ook je kasnotities, kassabonnen en bankafschriften.
Deze pagina is gebaseerd op informatie van de Belastingdienst en andere officiële bronnen en geeft algemene informatie plus een indicatieve keuzehulp. De uitkomst is geen persoonlijk belastingadvies.
Welke situatie geldt voor jou?
Kies je situatie en bekijk wat je moet vastleggen of controleren.
| Situatie | Wat je moet doen | Toelichting |
|---|---|---|
| Ik richt mijn gewone boekhouding in | Dagboeken indelen | Gebruik inkoop, verkoop, bank, kas en memoriaal als indeling voor je boekingen. Naar stap 1 → |
| Ik pas de margeregeling per goed toe | Gescheiden vastleggen | Houd inkoop en verkoop gescheiden bij, bijvoorbeeld in een inkoopboek en verkoopboek. Naar stap 2 → |
| Ik pas het kasstelsel toe | Ontvangsten vastleggen | Bereken je btw over de inkomsten die je in het aangiftetijdvak daadwerkelijk ontvangt. Naar stap 3 → |
| Ik bewaar alleen een XAF-bestand | Archief aanvullen | Bewaar ook de onderliggende documenten en boekingsgegevens. Naar stap 6 → |
| Mijn administratie is onvolledig | Gebreken herstellen | Vul ontbrekende gegevens in je administratie aan. Naar stap 5 → |
Stappenplan: zo richt je je dagboeken in
Met deze zes stappen werk je van de indeling naar controle en bewaring.
- 1
Kies je indeling
Een passende administratie opzetten
Kies een indeling voor je dagboeken en grootboek. Gebruik bijvoorbeeld een inkoopboek, verkoopboek, bankboek, kasboek en memoriaal.
De regel
Je mag je administratie zelf indelen, zolang deze inzichtelijk en controleerbaar blijft.
- 2
Leg je boekingen vast
Transacties in de dagboeken verwerken
Leg je transacties vast in de bijbehorende dagboeken. Gebruik het memoriaal voor bijvoorbeeld afschrijvingen en correcties. Controleer per boeking of totaal debet gelijk is aan totaal credit.
De regel
Bij dubbel boekhouden moeten debet en credit per boeking in evenwicht zijn.
- 3
Maak je btw-overzicht
Btw-gegevens per aangiftetijdvak terugvinden
Maak per aangiftetijdvak een overzicht van uitgaande facturen bij het factuurstelsel of inkomsten bij het kasstelsel. Neem ook ontvangen facturen en privégebruik van goederen en diensten op. Registreer ontvangsten afzonderlijk per btw-tarief.
De regel
Uit je administratie moet blijken hoeveel btw je betaalt en terugvraagt.
- 4
Bewaar je facturen
De oorspronkelijke facturen beschikbaar houden
Sla digitale facturen digitaal op. Bewaar je facturen 7 jaar en facturen over onroerende zaken 10 jaar.
De regel
Je bewaart facturen in de vorm waarin je ze hebt verstuurd of ontvangen.
- 5
Controleer de aansluiting
Dagboeken en grootboek op elkaar afstemmen
Controleer of je dagboeken en grootboek op elkaar aansluiten. Zoek verschillen uit en herstel de aansluiting.
De regel
Je administratie moet steeds duidelijk maken wat je rechten, verplichtingen en fiscale gegevens zijn.
- 6
Controleer je volledige archief
Meer bewaren dan een grootboekbestand
Controleer of je naast een XAF-bestand ook de onderliggende documenten bewaart. Laat je de administratie verzorgen door een ander, maak dan afspraken over beschikbaarheid en bewaring.
De regel
Ook gegevens bij je boekhouder vallen onder de fiscale bewaarplicht.
Checklist voor je dagboeken
Vink af wat je hebt ingericht, gecontroleerd en bewaard.
Je vinkjes blijven alleen in deze browser bewaard.
0 van 9 afgevinkt
Inrichting
Verwerking en controle
Bewaring
Veelgestelde vragen
Er is geen algemeen verplicht aantal dagboeken. Inkoop, verkoop, bank, kas en memoriaal vormen een gebruikelijke indeling. Je administratie moet wel inzichtelijk en controleerbaar zijn.
Bij de margeregeling per individueel goed houd je inkoop en verkoop gescheiden bij. In het inkoopboek zet je de aankoopdatum, het inkoopnummer, de omschrijving en de inkoopprijs. In het verkoopboek zet je de verkoopdatum, het verkoopnummer, de omschrijving, de verkoopprijs, de inkoopprijs, het inkoopnummer en de winstmarge.
Je bewaart de basisgegevens van je administratie 7 jaar. Daaronder vallen het grootboek en de in- en verkoopadministratie. Gegevens over onroerende zaken bewaar je 10 jaar.
Nee, je hoeft geen specifiek gecertificeerd boekhoudprogramma te gebruiken. Je mag op papier of met een zelfgekozen programma werken. Bij een belastingcontrole moeten je programma's en bestanden bruikbaar en controleerbaar zijn.
Ja, als je voldoet aan de voorwaarden voor digitaal bewaren. De scan moet het origineel juist en volledig weergeven, inclusief de echtheidskenmerken. De digitale administratie moet tijdens de bewaartermijn binnen een redelijke termijn controleerbaar zijn.
De Belastingdienst stelt dan zelf je omzet en winst vast en berekent de verschuldigde belasting. Ben je het daarmee oneens, dan moet je zelf bewijzen dat de berekening onjuist is. Dit heet omkering van de bewijslast.
Een rechtspersoon herstelt een materiële fout in de eerstvolgende jaarrekening die nog niet is vastgesteld. Raakt de fout het eigen vermogen, dan herbereken je het eindvermogen van het vorige boekjaar en verwerk je het verschil in het beginvermogen van het hersteljaar. Bij een ernstig tekortschietende vastgestelde jaarrekening moet het bestuur ook direct de leden of aandeelhouders informeren en een mededeling bij het handelsregister neerleggen.
RGS-codes maken het gemakkelijker om financiële informatie uit te wisselen. Ze helpen verschillen in uitleg te voorkomen en cijfers met soortgelijke bedrijven te vergelijken. Je mag je eigen grootboeknummers blijven kiezen.
Zo controleren we deze pagina
De regels op deze pagina komen uit officiële bronnen. Elke bewering is terug te voeren op een bron met datum, en de pagina wordt periodiek opnieuw gecontroleerd.
Aantal bronnen
32
Laatst inhoudelijk gecontroleerd
6 oktober 2026
Controlefrequentie
Maandelijks
Waarden die maandelijks worden gevolgd
10
Deze pagina is gebaseerd op 32 bronnen, laatst gecontroleerd op 6 oktober 2026.
Gebruikte bronnen
De overige 29 bronnen⌄
- CL-01KG:214:2026:1 Duur bewaarplicht verkeersgegevens telecomproviders | Kennisgroepen Belastingdienstkennisgroepen.belastingdienst.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-02ECLI:NL:GHSHE:2024:2523, Gerechtshof 's-Hertogenbosch, 22/01071uitspraken.rechtspraak.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-03Een jaarverslag of jaarrekening maken | Ondernemerspleinondernemersplein.overheid.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-04Handleiding Referentie GrootboekSchemawww.referentiegrootboekschema.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-05English | Referentie GrootboekSchemawww.referentiegrootboekschema.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-06Een administratie opzetten voor uw belastingaangiften | Belastingdienstwww.belastingdienst.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-07Opbouw RGSwww.referentiegrootboekschema.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-08Aandachtspunten bij koppelen grootboekrekeningschema | Referentie GrootboekSchemawww.referentiegrootboekschema.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-09Auditfiles | Ondersteuning Digitaal Berichtenverkeer (ODB) Belastingdienstodb.belastingdienst.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-10In- en verkopen gescheiden houden | Belastingdienstwww.belastingdienst.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-11Burgerlijk Wetboek Boek 2, Artikel 10wetten.overheid.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-12Burgerlijk Wetboek Boek 3, Artikel 15iwetten.overheid.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-13Achtergrond informatie XAF4.0odb.belastingdienst.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-14Situaties en vragen bij niet-RGS Readywww.referentiegrootboekschema.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-16Kasstelsel: btw berekenen op basis van uw kas- en bankadministratie | Belastingdienstwww.belastingdienst.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-18Kamerstuk 25753, nr. 3 - Memorie van Toelichting wijziging bewaartermijnenzoek.officielebekendmakingen.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-19Administratie en boekhouden voor ondernemers | KVKwww.kvk.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-21Een administratie opzetten voor uw belastingaangiften | Belastingdienstwww.belastingdienst.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-22Wat administreert u voor de btw? | Belastingdienstwww.belastingdienst.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-23Situaties en vragen bij niet-RGS Ready | Referentie GrootboekSchemareferentiegrootboekschema.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-24Toelichting RGS Taxonomie – versie 14www.referentiegrootboekschema.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-25wetten.nl - Algemene wet inzake rijksbelastingen - Artikel 52wetten.overheid.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-26Handreiking Informatiebeschikking Belastingdienstopen.overheid.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-27RJ-Uiting 2015-6: RJ 150 Foutherstel en RJk A3.3 Foutherstelwww.rjnet.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-28Uw facturen bewaren | Belastingdienstwww.belastingdienst.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-29Jaarrekening wel of niet deponeren? | KVKwww.kvk.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-30Jaarrekening deponeren bedrijfsklasse micro en klein | KVKwww.kvk.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-31In welke bedrijfsklasse valt je bedrijf? | KVKwww.kvk.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-32Hoe bewaart u uw administratie? | Belastingdienstwww.belastingdienst.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
Wil je deze regels bewaren?
Voeg deze pagina toe aan je routekaart in deze browser.
Gratis · Geen verplichting · Je kunt alles later verwijderen
Meer over dagboeken
- boekhoudenRekeningschemaJe rekeningschema bepaalt hoe je boekhouding is ingedeeld. Je kunt een eigen schema gebruiken of het Referentie Grootboekschema (RGS). Het verschil merk je bij een controle en bij een overstap naar andere software of een andere boekhouder.Lees meer
- boekhoudenBalansbegrotingEen balansbegroting laat zien hoe je verwachte bezittingen, schulden en eigen vermogen zich ontwikkelen. Door investeringen, financiering en werkkapitaal vooraf goed in te schatten, behoud je grip op de financiële gezondheid van je bedrijf.Lees meer
- boekhoudenOpenstaande facturenWelke actie je onderneemt bij een openstaande factuur, hangt af van hoelang die openstaat. Hier zie je wanneer je herinneringen verstuurt en wanneer incasso, factoring (je vordering overdragen) of afboeken aan de orde is.Lees meer