- #boekhouden
- #debetencredit
Debet en credit: begrijp je balans en boekingen
Je leest waar openstaande facturen op je balans staan. Ook zie je hoe je aankopen, privébedragen en correcties verwerkt.
Debet en credit in het kort
- Debiteuren
- Debet: klanten die je nog moeten betalen.
- Crediteuren
- Credit: facturen die je zelf moet betalen.
- Balans
- Altijd in evenwicht.
Op deze pagina6 onderdelen
Wat betekent debet en credit voor jou als ondernemer?
Bekijk hoe de balans samenhangt met je facturen, kosten en geldontvangsten.
Een klantvordering is een bezitting
Een klant die je factuur nog niet betaalt, is een debiteur. Je zet die vordering debet op de balans, bij de bezittingen.
Je factuurdatum bepaalt het btw-tijdvak
Onder het factuurstelsel bepaalt de factuurdatum in welk tijdvak je btw aangeeft. Verstuur je factuur uiterlijk op de 15e dag na de maand waarin je hebt geleverd.
Winst is niet hetzelfde als beschikbaar geld
Je kunt winst maken en toch geld tekortkomen. Bekijk daarom ook het verschil tussen ontvangsten en uitgaven op je zakelijke rekening.
Deze pagina is gebaseerd op informatie van de Belastingdienst en andere officiële bronnen en geeft algemene informatie plus een indicatieve keuzehulp. De uitkomst is geen persoonlijk belastingadvies.
Welke situatie geldt voor jou?
Kies de situatie die past bij de boeking die je wilt verwerken.
| Situatie | Wat je moet doen | Toelichting |
|---|---|---|
| Mijn klant heeft nog niet betaald | Debiteur | Zet de openstaande klantfactuur bij debiteuren, debet op je balans. Naar stap 1 → |
| Ik koop iets dat jaren meegaat | Aankoop beoordelen | Zet het bedrijfsmiddel bij een aanschafprijs vanaf € 450 exclusief btw op de balans en schrijf het af. Naar stap 2 → |
| Ik neem privégeld op of stort bij | Privé verwerken | Verwerk je privéopname of privéstorting als een verandering van het ondernemingsvermogen. Naar stap 3 → |
| Ik betaal alvast voor het volgende boekjaar | Kosten verdelen | Zet vooruitbetaalde kosten voor latere perioden bij de overlopende activa op je balans. Naar stap 4 → |
| Ik betaal mijn btw te laat | Betaling controleren | Controleer of je het volledige btw-bedrag op tijd betaalt. Naar stap 5 → |
| Mijn aangifte klopt door opzet niet | Vergrijpboete | Controleer je aangifte op onjuistheden die tot te weinig belasting leiden. Naar stap 5 → |
Stappenplan: zo beoordeel je je boekingen
Controleer je boekingen met deze zes stappen.
- 1
Bepaal wie nog moet betalen
Openstaande facturen goed indelen.
Zet onbetaalde klantfacturen bij debiteuren, debet op je balans. Zet facturen die je zelf nog moet betalen bij crediteuren, credit op je balans.
De regel
Een debiteur is een bezitting en een crediteur is een schuld.
- 2
Beoordeel je aangekochte bedrijfsmiddelen
Kosten direct aftrekken of verdelen.
Controleer de aanschafprijs en hoe lang het bedrijfsmiddel meegaat. Gaat het jaren mee en kost het € 450 of meer exclusief btw, zet het dan op de balans en schrijf het af. Een bedrijfsmiddel onder € 450 boek je direct als kosten.
De regel
Afschrijven betekent dat je de kosten verdeelt over de jaren waarin je het bedrijfsmiddel gebruikt.
- 3
Houd privébedragen apart
Privé en bedrijfswinst uit elkaar houden.
Verwerk een privéopname uit je eenmanszaak niet als zakelijke kosten. Verwerk een privéstorting niet als omzet of winst.
De regel
Privéopnames verlagen het ondernemingsvermogen en privéstortingen verhogen het.
- 4
Reken bedragen aan de juiste periode toe
Vooruitbetalingen en nog te ontvangen bedragen verwerken.
Controleer voor welke periode je vooruitbetaalde verzekering of abonnement geldt. Zet het deel voor latere perioden bij de overlopende activa. Neem ook nog te ontvangen bedragen voor opbrengsten uit eerdere perioden daar op.
De regel
Verdeel vooruitbetaalde kosten volgens een vaste methode over de perioden waarop ze betrekking hebben.
- 5
Herstel fouten in je btw-aangifte
De juiste manier van corrigeren kiezen.
Verwerk een btw-correctie van maximaal € 1.000 in je eerstvolgende btw-aangifte. Gebruik bij meer dan € 1.000 het formulier Suppletie btw.
De regel
Een correctie van meer dan € 1.000 moet je zo snel mogelijk doorgeven.
- 6
Controleer je balans
Het evenwicht op je balans controleren.
Bekijk de bezittingen, schulden en het eigen vermogen op je balans. Controleer of de activa en passiva in evenwicht zijn.
De regel
De balans is een momentopname die altijd in evenwicht moet zijn.
Checklist voor je boekingen
Vink af wat je hebt gecontroleerd.
Je vinkjes blijven alleen in deze browser bewaard.
0 van 9 afgevinkt
Facturen en aangifte
Aankopen en privé
Afsluiting en bewaren
Veelgestelde vragen
Bij openstaande facturen staat debet voor je klantvorderingen aan de linkerkant van de balans. Credit is de kant waar je nog te betalen leveranciersfacturen staan, rechts bij de schulden.
Nee, aflossen verlaagt je schuld en is geen kostenpost. Afschrijven is de boekhoudkundige waardedaling van een bezitting en telt wel als kosten.
Ja, onder het factuurstelsel bepaalt de factuurdatum wanneer je de btw aangeeft. De betaaldatum van je klant is daarvoor niet bepalend.
Nee, voor winkeliers geldt het kasstelsel. Daarbij bereken je de btw over de bedragen die je in het aangiftetijdvak daadwerkelijk ontvangt.
Je vraagt de btw terug zodra duidelijk is dat de factuur oninbaar is. De vordering geldt uiterlijk 1 jaar na de afgesproken uiterste betaaldatum als oninbaar. Verwerk de teruggaaf in de btw-aangifte over het betreffende tijdvak.
De Belastingdienst stelt dan zelf je omzet en winst vast en berekent de verschuldigde belasting. Ben je het daarmee niet eens, dan moet je zelf bewijzen dat de berekening onjuist is.
De normale boete voor aangifteverzuim is € 82. In uitzonderlijke gevallen, bijvoorbeeld bij herhaaldelijk geen of te laat aangifte doen, kan de boete € 165 bedragen.
Nee, een privéopname verlaagt je ondernemingsvermogen, niet je fiscale winst. Het is geen zakelijke kostenpost.
Zo controleren we deze pagina
De regels op deze pagina komen uit officiële bronnen. Elke bewering is terug te voeren op een bron met datum, en de pagina wordt periodiek opnieuw gecontroleerd.
Aantal bronnen
54
Laatst inhoudelijk gecontroleerd
6 oktober 2026
Controlefrequentie
Maandelijks
Waarden die maandelijks worden gevolgd
56
Deze pagina is gebaseerd op 54 bronnen, laatst gecontroleerd op 6 oktober 2026.
Gebruikte bronnen
De overige 51 bronnen⌄
- CL-01Handleiding Referentie GrootboekSchemawww.referentiegrootboekschema.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-02Btw-aangifte corrigeren | Belastingdienstwww.belastingdienst.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-03Opbouw RGSwww.referentiegrootboekschema.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-04Een administratie opzetten voor uw belastingaangiften | Belastingdienstwww.belastingdienst.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-05Een vergissing gemaakt | Stichting en Vereniging Loket Belastingdienststichtingenvereniging.belastingdienst.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-06KG:214:2026:1 Duur bewaarplicht verkeersgegevens telecomproviders | Kennisgroepen Belastingdienstkennisgroepen.belastingdienst.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-07Algemene wet inzake rijksbelastingen, artikel 52wetten.overheid.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-08Administratie en boekhouden voor ondernemers | KVKwww.kvk.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-09In welke bedrijfsklasse valt je bedrijf? | KVKwww.kvk.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-13Hoe berekent u het btw-bedrag? | Belastingdienstwww.belastingdienst.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-14Btw-teruggaaf door oninbare vorderingen | Belastingdienstwww.belastingdienst.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-15Moeilijke woorden die je tegenkomt bij bedrijfsfinanciering | KVKwww.kvk.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-16Stappenplan administratie bijhouden | Ondernemerspleinondernemersplein.overheid.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-17Algemene wet inzake rijksbelastingen - Artikel 52 - wetten.overheid.nlwetten.overheid.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-18Burgerlijk Wetboek Boek 2 - Artikel 10 - wetten.overheid.nlwetten.overheid.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-19Factuurstelsel: btw berekenen op basis van facturen die u verstuurt | Belastingdienstwww.belastingdienst.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-20Voor wie geldt het kasstelsel? | Belastingdienstwww.belastingdienst.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-21Je cashflow verbeteren doe je zo | KVKwww.kvk.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-22Waarom is een winst-en-verliesrekening belangrijk? | KVKwww.kvk.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-23Drempel beperkt aftrekbare kosten 2026www.belastingdienst.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-24Overzicht mogelijk aftrekbare zakelijke kostenwww.belastingdienst.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-25Richtlijn B5 Vorderingen en overlopende activawww.rjnet.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-26Besluit modellen jaarrekening - BWBR0003648wetten.overheid.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-28Kamerstuk 30645, nr. 14 | Overheid.nl > Officiële bekendmakingenzoek.officielebekendmakingen.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-29Bijstellingsregeling directe belastingen 2025 | Staatscourant 2024, 38492zoek.officielebekendmakingen.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-30Bijzondere situaties van boetes bij de btw - Belastingdienstwww.belastingdienst.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-31Besluit Bestuurlijke Boeten Belastingdienst paragraaf 25 | InViewwetten.overheid.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-32ECLI:NL:GHDHA:2023:2281, Gerechtshof Den Haag, BK-22/00449 tot en met BK-22/00453uitspraken.rechtspraak.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-33Over RGS | Referentie GrootboekSchemawww.referentiegrootboekschema.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-34Werken met RGS | Referentie GrootboekSchemawww.referentiegrootboekschema.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-35Achtergrond informatie XAF4.0 | Ondersteuning Digitaal Berichtenverkeer (ODB) Belastingdienstodb.belastingdienst.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-36Aangifte loonheffingen (loonaangifte) doen | Belastingdienstwww.belastingdienst.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-37E-factureren bij JenV | Rijksoverheid.nlwww.rijksoverheid.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-38Staatsblad 2024, 52 | Overheid.nl > Officiële bekendmakingenzoek.officielebekendmakingen.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-39Btw aangifte wordt eenvoudiger en veiliger | Nieuws - Belastingdienstover-ons.belastingdienst.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-40Btw aftrekken en drempelbedrag giften, relatiegeschenken en personeelsvoorzieningen | Belastingdienstwww.belastingdienst.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-41Laatste btw-aangifte van het jaar | Belastingdienstwww.belastingdienst.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-42Belastingschijven en tarieven - Belastingdienstwww.belastingdienst.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-43CAMT.053 - Betaalvereniging Nederlandwww.betaalvereniging.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-44Open Banking - Betaalvereniging Nederlandwww.betaalvereniging.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-45Toepassingen Open Banking - Betaalvereniging Nederlandwww.betaalvereniging.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-46E-facturatie: van verplichting naar praktijk | RVO.nlwww.rvo.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-47ViDA e-facturatie en digitale rapportage | Rijksoverheid.nlopen.overheid.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-482019_4693 Scope of the corporate SCA exemption. | European Banking Authoritywww.eba.europa.eugecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-49Kleinschaligheidsinvesteringsaftrek 2026 - Belastingdienstwww.belastingdienst.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-50Hoe hoog is de wettelijke rente? | Rijksoverheid.nlwww.rijksoverheid.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-51Wat is afschrijven? - Belastingdienstwww.belastingdienst.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-52Wat is de werkkostenregeling (WKR)? | Belastingdienstwww.belastingdienst.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-53Veranderingen vennootschapsbelasting 2026 | Belastingdienstwww.belastingdienst.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-54Verhoging onbelaste kilometervergoeding: hoe verwerkt u dit in de loonaangifte? | Belastingdienstwww.belastingdienst.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-55Btw-tarieven: welke tarieven zijn er, en wanneer moet u ze toepassen? | Belastingdienstwww.belastingdienst.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
Wil je deze regels bewaren?
Voeg deze pagina toe aan je routekaart om de uitleg en checklist terug te vinden.
Gratis · Geen verplichting · Je kunt alles later verwijderen
Meer over debet en credit
- boekhoudenRekeningschemaJe rekeningschema bepaalt hoe je boekhouding is ingedeeld. Je kunt een eigen schema gebruiken of het Referentie Grootboekschema (RGS). Het verschil merk je bij een controle en bij een overstap naar andere software of een andere boekhouder.Lees meer
- boekhoudenBalansbegrotingEen balansbegroting laat zien hoe je verwachte bezittingen, schulden en eigen vermogen zich ontwikkelen. Door investeringen, financiering en werkkapitaal vooraf goed in te schatten, behoud je grip op de financiële gezondheid van je bedrijf.Lees meer
- boekhoudenOpenstaande facturenWelke actie je onderneemt bij een openstaande factuur, hangt af van hoelang die openstaat. Hier zie je wanneer je herinneringen verstuurt en wanneer incasso, factoring (je vordering overdragen) of afboeken aan de orde is.Lees meer