- #boekhouden
- #exploitatiebegroting
- #begroten
Exploitatiebegroting: onderbouw je omzet en splits je kosten
Je leest hoe je aannames onderbouwt en vaste en variabele kosten scheidt. Ook zie je hoe je de begroting koppelt aan je verwachte ontvangsten en betalingen.
Exploitatiebegroting in het kort
- Doel
- Je verwachte winst of verlies berekenen
- Btw
- Bedragen exclusief btw
- Kosten splitsen
- Vaste kosten en variabele kosten apart
Op deze pagina6 onderdelen
Wat betekent een exploitatiebegroting voor jou als ondernemer?
Gebruik je begroting om je kosten, resultaat en financieringsvraag te beoordelen.
Vaste kosten lopen door
Vaste kosten blijven bestaan als je meer of minder produceert. Variabele kosten hangen af van hoeveel producten je maakt of inkoopt.
Een investering is niet direct volledig kosten
Bij een investering neem je de jaarlijkse afschrijving op in je exploitatiebegroting. Je neemt daar niet de volledige aanschafprijs als kosten op.
Je financier wil een begroting zien
Een exploitatiebegroting is vaak een voorwaarde voor financiering, bijvoorbeeld bij een banklening. Je neemt de begroting op in je financieel plan.
Deze pagina is gebaseerd op informatie van de Belastingdienst en andere officiële bronnen en geeft algemene informatie plus een indicatieve keuzehulp. De uitkomst is geen persoonlijk belastingadvies.
Welke situatie geldt voor jou?
Kies je situatie en controleer hoe je de bedragen verwerkt.
| Situatie | Wat je moet doen | Toelichting |
|---|---|---|
| Je start als dienstverlener en zoekt financiering | Aannames onderbouwen | Onderbouw je verwachte omzet en kosten met offertes, eerdere verkoopcijfers of marktinformatie. Naar stap 1 → |
| Je koopt machines voor handel of productie | Afschrijven | Verdeel de kosten van bedrijfsmiddelen van € 450 of meer over de gebruiksjaren. Naar stap 3 → |
| Je koopt voorraad voor je handelsbedrijf | Voorraad onderscheiden | Neem de inkoopwaarde van verkochte goederen mee bij je resultaat en houd onverkochte voorraad apart. Naar stap 2 → |
| Je hebt rekening-courant met je eigen bv | Rente controleren | Controleer het saldo gedurende het hele jaar en bereken bij overschrijding van € 17.500 rente over het volledige bedrag. Naar stap 4 → |
| Je zakelijke klant betaalt na de factuurmaand | Betaalmoment verwerken | Zet de ontvangst in je liquiditeitsbegroting in de maand waarin je de betaling verwacht. Naar stap 6 → |
| Je telt btw en aflossingen als kosten | Begroting corrigeren | Gebruik bedragen exclusief btw en haal leningaflossingen uit je begrote kosten. Naar stap 6 → |
| Je administratie is onvolledig of ontbreekt | Administratie herstellen | Controleer welke gegevens ontbreken en vul je administratie aan. Naar stap 1 → |
Stappenplan: zo maak je een exploitatiebegroting
In zes stappen werk je van onderbouwde aannames naar je resultaat en de verwachte geldstromen.
- 1
Onderbouw je verwachte omzet
Realistische aannames vastleggen
Schat je omzet voor de gekozen periode. Onderbouw je verwachtingen met offertes, eerdere verkoopcijfers en marktinformatie. Werk ook een situatie uit met meer of minder omzet.
De regel
Je begint de exploitatiebegroting met een inschatting van je omzet.
- 2
Splits vaste en variabele kosten
Kosten bij veranderende omzet onderscheiden
Zet huur en abonnementen bij de vaste kosten. Zet materialen en voorraad apart bij de kosten die kunnen toenemen als je meer verkoopt.
De regel
Vaste kosten verschillen van kosten die veranderen als je meer of minder verkoopt.
- 3
Bereken de jaarlijkse afschrijving
Investeringen over de gebruiksjaren verdelen
Controleer welke aankopen bedrijfsmiddelen van € 450 of meer zijn. Verdeel de kosten over de jaren waarin je deze middelen gebruikt. Houd voor de meeste bedrijfsmiddelen rekening met maximaal 20% afschrijving van de aanschafkosten per jaar.
De regel
Bij deze bedrijfsmiddelen trek je niet de volledige aanschafkosten af in het aanschafjaar.
- 4
Houd privé buiten je winstberekening
Zakelijke kosten van privé onderscheiden
Haal privéonttrekkingen uit je zakelijke kosten. Tel privéstortingen niet op bij je zakelijke inkomsten.
De regel
Privéonttrekkingen en privéstortingen veranderen het ondernemingsvermogen, maar tellen niet mee bij de fiscale winstberekening.
- 5
Bereken je verwachte resultaat
Je verwachte winst of verlies bepalen
Trek de verwachte kosten af van je verwachte omzet. Bekijk of het verschil positief of negatief is.
De regel
Bij een hogere omzet dan kosten verwacht je winst; bij hogere kosten dan omzet verwacht je verlies.
- 6
Koppel je begroting aan de betaalmomenten
Inzicht krijgen in beschikbaar geld
Maak een liquiditeitsbegroting met ontvangsten en uitgaven inclusief btw per maand of kwartaal. Gebruik de verwachte betaalmomenten van klanten en van je eigen uitgaven. Verwerk ook wanneer je btw verwacht te betalen of terug te krijgen.
De regel
De exploitatiebegroting toont je verwachte resultaat, terwijl de liquiditeitsbegroting laat zien of je genoeg geld hebt voor betalingen.
Controleer je exploitatiebegroting
Loop je aannames, kosten en verwachte betalingen na voordat je de begroting gebruikt.
Je vinkjes blijven alleen in deze browser bewaard.
0 van 9 afgevinkt
Aannames en omzet
Kosten en investeringen
Geldstromen en controle
Veelgestelde vragen
Nee, een exploitatiebegroting is geen wettelijke plicht voor de Belastingdienst. Een bank vraagt er vaak wel om bij een financieringsaanvraag. De begroting hoort bij je financieel plan.
Je vult de exploitatiebegroting in met bedragen exclusief btw. In de liquiditeitsbegroting gebruik je bedragen inclusief btw.
Nee, je kunt winst maken en toch geld tekortkomen. Dat kan gebeuren als klanten laat betalen, je grote investeringen doet of voorraad nog niet is verkocht.
Dat mag bij een bedrijfsmiddel van minder dan € 450. Bij € 450 of meer moet je de kosten over de gebruiksjaren verdelen. Voor de meeste bedrijfsmiddelen mag je jaarlijks maximaal 20% van de aanschafkosten afschrijven.
Nee, privéonttrekkingen zijn geen zakelijke kosten en verlagen je winst niet. Ze verlagen wel het vermogen van je onderneming. Een privéstorting verhoogt het vermogen, maar is geen ondernemingswinst.
Zonder afspraak geldt een betalingstermijn van 30 dagen. Voor bedrijven geldt normaal maximaal 60 dagen; langer mag alleen als je kunt laten zien dat dit geen nadelen heeft voor koper en verkoper. Grootbedrijven moeten mkb-bedrijven en zelfstandigen binnen 30 dagen betalen.
Je bewaart de basisgegevens van je administratie minimaal 7 jaar. Daaronder vallen bijvoorbeeld het grootboek en de inkoop- en verkoopadministratie. Gegevens over onroerende zaken bewaar je minimaal 10 jaar.
Ja, bij het factuurstelsel kun je btw terugvragen zodra vaststaat dat de vordering geheel of gedeeltelijk oninbaar is. De vordering geldt uiterlijk 1 jaar na de afgesproken uiterste betaaldatum als oninbaar. Zonder afgesproken betalingstermijn geldt daarvoor de wettelijke termijn van 30 dagen na ontvangst van de factuur.
Zo controleren we deze pagina
De regels op deze pagina komen uit officiële bronnen. Elke bewering is terug te voeren op een bron met datum, en de pagina wordt periodiek opnieuw gecontroleerd.
Aantal bronnen
30
Laatst inhoudelijk gecontroleerd
6 oktober 2026
Controlefrequentie
Maandelijks
Waarden die maandelijks worden gevolgd
18
Deze pagina is gebaseerd op 30 bronnen, laatst gecontroleerd op 6 oktober 2026.
Gebruikte bronnen
De overige 27 bronnen⌄
- CL-02Exploitatiebegroting | Ondernemerspleinondernemersplein.overheid.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-03Waarom is een winst-en-verliesrekening belangrijk? | KVKwww.kvk.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-04Een administratie opzetten voor uw belastingaangiften | Belastingdienstwww.belastingdienst.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-05Kostprijs en verkoopprijs berekenen | Ondernemerspleinondernemersplein.overheid.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-06Woordenlijst bedrijfsfinanciering | KVKwww.kvk.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-07Opbouw RGSwww.referentiegrootboekschema.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-08Beschrijving velddefinities RGS | Referentie GrootboekSchemawww.referentiegrootboekschema.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-10Administratie en boekhouden voor ondernemers | KVKwww.kvk.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-11Btw-aangifte corrigeren | Belastingdienstwww.belastingdienst.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-12Je cashflow verbeteren doe je zo | KVKwww.kvk.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-13Winst-en-verliesrekening en balans (Fiscale informatie 2026) | Belastingdienstwww.belastingdienst.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-14Privéstortingen en privéonttrekkingen | Belastingdienstwww.belastingdienst.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-15Betalingstermijnen, incassokosten en wettelijke rente | Ondernemerspleinondernemersplein.overheid.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-16Hoe werkt btw-aangifte (omzetbelasting) voor ondernemers? | KVKwww.kvk.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-17Btw-teruggaaf door oninbare vorderingen | Belastingdienstwww.belastingdienst.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-18Financieel plan maken: voor inzicht in je geldzaken | KVKwww.kvk.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-19Kamerstuk 25753 nr. 3 Memorie van Toelichting - Burgerlijk Wetboek Boek 2 artikel 10zoek.officielebekendmakingen.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-20Gedelegeerde Verordening (EU) 2022/2360 van de Commissie van 3 augustus 2022eur-lex.europa.eugecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-21CBS FAQ handelskredieten en transitorische postenwww.cbs.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-22Welke gegevens staan in een jaarrekening? | KVKwww.kvk.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-24Hoe hoog is de wettelijke rente? | Rijksoverheid.nlwww.rijksoverheid.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-25Investeringsbegroting: wat is het en wanneer nodig? | Ondernemerspleinondernemersplein.overheid.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-26Wat is afschrijven? | Belastingdienstwww.belastingdienst.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-27Debiteurenbeheer en -financiering: alles wat je moet weten | KVKwww.kvk.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-28Verschil tussen lening en rekening-courant | Belastingdienstwww.belastingdienst.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-29Waardering van voorraad in uw onderneming | Belastingdienstwww.belastingdienst.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-30Administratie bijhouden: een stappenplan | Ondernemerspleinondernemersplein.overheid.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
Wil je deze regels bewaren?
Bewaar de regels voor je exploitatiebegroting in je routekaart in deze browser.
Gratis · Geen verplichting · Je kunt alles later verwijderen
Meer over exploitatiebegroting
- boekhoudenRekeningschemaJe rekeningschema bepaalt hoe je boekhouding is ingedeeld. Je kunt een eigen schema gebruiken of het Referentie Grootboekschema (RGS). Het verschil merk je bij een controle en bij een overstap naar andere software of een andere boekhouder.Lees meer
- boekhoudenBalansbegrotingEen balansbegroting laat zien hoe je verwachte bezittingen, schulden en eigen vermogen zich ontwikkelen. Door investeringen, financiering en werkkapitaal vooraf goed in te schatten, behoud je grip op de financiële gezondheid van je bedrijf.Lees meer
- boekhoudenOpenstaande facturenWelke actie je onderneemt bij een openstaande factuur, hangt af van hoelang die openstaat. Hier zie je wanneer je herinneringen verstuurt en wanneer incasso, factoring (je vordering overdragen) of afboeken aan de orde is.Lees meer