- #boekhouden
- #kasboek
- #administratie
Kasboek: wat je vastlegt, controleert en bewaart
Lees wanneer je een kasadministratie moet bijhouden en welke gegevens daarbij horen. Het stappenplan helpt je om je kassaldo te controleren en je gegevens te bewaren.
Kasboek in het kort
- Kasadministratie verplicht
- Bij contant betalingsverkeer
- Bewaartermijn basisgegevens
- Minimaal 7 jaar
- Fouten corrigeren
- Via een controleerbare tegenboeking
Op deze pagina6 onderdelen
Wat betekent een kasboek voor jou als ondernemer?
Bekijk wat de regels betekenen voor je registratie, btw en kascontrole.
Je kassasysteem hoort bij je administratie
Gebruik je een afrekensysteem, dan horen de gegevens daarin bij je administratie. Richt je administratie in op wat je bedrijf nodig heeft.
Controleer welk btw-stelsel je gebruikt
Voor winkeliers, kappers en horecabedrijven is het kasstelsel verplicht, tenzij je ervan afziet. Kies je ervoor om het niet te gebruiken, dan moet dat duidelijk uit je administratie blijken.
Verklaar verschillen in je kas
Onderzoek kasverschillen en leg uit waarvoor je geld uit de kas hebt gehaald. Onverklaarde verschillen en niet-zakelijke opnames kunnen worden gezien als geld dat je aan de onderneming hebt onttrokken.
Deze pagina is gebaseerd op informatie van de Belastingdienst en andere officiële bronnen en geeft algemene informatie plus een indicatieve keuzehulp. De uitkomst is geen persoonlijk belastingadvies.
Welke situatie geldt voor jou?
Kies je situatie en bekijk wat je met je kasgegevens moet doen.
| Situatie | Wat je moet doen | Toelichting |
|---|---|---|
| Ik gebruik een kassa in mijn winkel | Gegevens bewaren | Bewaar alle transacties en gebruik een doorlopende nummering. Naar stap 2 → |
| Mijn horecaomzet heeft verschillende btw-tarieven | Omzet splitsen | Leg je omzet per btw-tarief apart vast. Naar stap 4 → |
| Ik ontvang als zzp'er soms contant geld | Kas bijhouden | Neem je contante betalingen en de bijbehorende bonnen op in je kasadministratie. Naar stap 1 → |
| Mijn kasboek toont een negatief saldo | Verschil onderzoeken | Controleer je ontvangsten, uitgaven en privéopnames en zoek de verklaring voor het negatieve saldo. Naar stap 3 → |
| Mijn klant wil goederen contant betalen | Bedrag controleren | Accepteer als handelaar geen contante betaling van € 3.000 of meer voor goederen. Naar stap 1 → |
| Ik wil kassaregels verwijderen of samenvoegen | Details behouden | Bewaar de transactiedetails en herstel fouten met tegenboekingen. Naar stap 2 → |
| Ik wil personeel uit de kas betalen | Minimumloon overmaken | Betaal het minimumloon via de bank en niet uit de kas. Naar stap 2 → |
Stappenplan: zo houd je je kasadministratie bij
Werk in vijf stappen van je contante betalingen naar een bewaarde kasadministratie.
- 1
Bepaal welke contante betalingen je verwerkt
Je contante geldstromen in beeld brengen
Breng je contante ontvangsten en uitgaven in kaart. Verzamel de bijbehorende bonnen en andere bewijsstukken voor je kasadministratie.
De regel
Bij contant betalingsverkeer is de kasadministratie onderdeel van je verplichte administratie.
- 2
Leg transacties en correcties vast
Elke kassaboeking kunnen terugvinden
Leg in je afrekensysteem de datum, tijd, medewerker en doorlopende nummering vast. Herstel een fout met een tegenboeking die naar de oorspronkelijke transactie verwijst. Verwijder de oorspronkelijke kassaregel niet.
De regel
Correcties in een afrekensysteem moeten via controleerbare tegenboekingen plaatsvinden.
- 3
Controleer je kassaldo
Verschillen vinden en verklaren
Tel het geld in je kas en vergelijk dit met je kasadministratie. Onderzoek verschillen aan de hand van je ontvangsten, uitgaven en privéopnames. Zoek bij een negatief saldo naar de ontbrekende of onjuiste registratie.
De regel
Een negatief kassaldo is fysiek onmogelijk en kan wijzen op een gebrekkige administratie.
- 4
Verwerk je ontvangsten voor de btw
De btw per tarief vaststellen
Gebruik bij het kasstelsel je kas- en bankadministratie voor de btw-berekening. Neem de inkomsten die je in de aangifteperiode daadwerkelijk hebt ontvangen. Houd omzet met verschillende btw-tarieven apart.
De regel
Bij het kasstelsel telt de ontvangst in de kas of op de bankrekening voor de btw.
- 5
Bewaar je kasgegevens en bewijsstukken
Je kasadministratie controleerbaar houden
Bewaar je kasadministratie samen met je kladaantekeningen, kassabonnen en controleberekeningen. Bewaar ook de bijbehorende digitale bestanden.
De regel
Voor je basisgegevens en kasbescheiden geldt een bewaartermijn van minimaal 7 jaar.
Controleer of je kasadministratie compleet is
Vink af welke handelingen je hebt afgerond.
Je vinkjes blijven alleen in deze browser bewaard.
0 van 10 afgevinkt
Registratie
Kascontrole
Bewaren
Veelgestelde vragen
Ja, bij contant betalingsverkeer hoort een kasadministratie bij je verplichte administratie. Daar horen ook kassabonnen, oorspronkelijke registraties en controleberekeningen bij.
Bewaar je kasbescheiden minimaal 7 jaar. Bewaar ook je kladaantekeningen en tussentijdse controleberekeningen.
Een onverklaard negatief kassaldo kan leiden tot afwijzing van je kasadministratie en omzetcorrecties. Ook kan de bewijslast worden omgekeerd en verzwaard. Controleer daarom je boekingen en privéopnames.
Ja, maar alleen als je aan de voorwaarden voor digitaal bewaren voldoet. De scan moet het origineel juist en volledig weergeven, inclusief kenmerken waarmee je de echtheid kunt controleren. Alleen dan hoef je het papieren origineel niet te bewaren.
Ja, het kasstelsel is voor deze ondernemers verplicht, tenzij je ervan afziet. Dat moet duidelijk uit je administratie blijken.
Een X-afslag is een tussenrapportage waarbij de kassa blijft doortellen. Een Z-afslag is een eindrapportage waarna de kassa opnieuw begint te tellen.
Het Nederlandse verbod voor goederen geldt niet voor het aanbieden van diensten. In 2027 komt er Europese regelgeving waardoor er ook een verbod komt op contante betalingen voor diensten. Het Europese verbod geldt voor contante betalingen vanaf €10.000.
Nee, je mag betalingen niet opknippen om het verbod op contante betalingen te omzeilen. Samenhangende deelbetalingen vallen ook onder het verbod.
Zo controleren we deze pagina
De regels op deze pagina komen uit officiële bronnen. Elke bewering is terug te voeren op een bron met datum, en de pagina wordt periodiek opnieuw gecontroleerd.
Aantal bronnen
32
Laatst inhoudelijk gecontroleerd
6 oktober 2026
Controlefrequentie
Maandelijks
Waarden die maandelijks worden gevolgd
20
Deze pagina is gebaseerd op 32 bronnen, laatst gecontroleerd op 6 oktober 2026.
Gebruikte bronnen
De overige 29 bronnen⌄
- CL-01KG:214:2026:1 Duur bewaarplicht verkeersgegevens telecomproviders | Kennisgroepen Belastingdienstkennisgroepen.belastingdienst.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-02Administratie bijhouden: een stappenplan | Ondernemerspleinondernemersplein.overheid.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-03Kasstelsel: btw berekenen op basis van uw kas- en bankadministratie | Belastingdienstwww.belastingdienst.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-04Het kassasysteem in uw bedrijf | Belastingdienstdownload.belastingdienst.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-05ECLI:NL:GHSHE:2024:2523, Gerechtshof 's-Hertogenbosch, 22/01071uitspraken.rechtspraak.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-06ECLI:NL:RBZWB:2017:4275, Rechtbank Zeeland-West-Brabantuitspraken.rechtspraak.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-07ECLI:NL:RBZWB:2017:4274, Rechtbank Zeeland-West-Brabantuitspraken.rechtspraak.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-09ECLI:NL:GHARL:2020:7160, Gerechtshof Arnhem-Leeuwardenuitspraken.rechtspraak.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-10Het kassasysteem in uw bedrijf | Belastingdienstwww.belastingdienst.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-13Een administratie opzetten voor uw belastingaangiften | Belastingdienstwww.belastingdienst.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-14Voor wie geldt het kasstelsel? | Belastingdienstwww.belastingdienst.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-15ECLI:NL:RBHAA:2010:BW5710, voorheen LJN BW5710, Rechtbank Haarlem, 08/6813, 08/6814 en 08/7178uitspraken.rechtspraak.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-16Informatie Afrekensystemen (Kassa) | Ondersteuning Digitaal Berichtenverkeer (ODB) Belastingdienstodb.belastingdienst.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-17Verbod op contante betalingen van € 3.000 of meer | Belastingdienstwww.belastingdienst.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-18Verbod op contante betalingen vanaf € 3.000 | Rijksoverheid.nlwww.rijksoverheid.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-19Verplichtingen voor de Wwft | Belastingdienstwww.belastingdienst.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-20Algemene wet inzake rijksbelastingen Artikel 52wetten.overheid.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-21Administratie en boekhouden voor ondernemers | KVKwww.kvk.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-22Opbouw RGS | Referentie GrootboekSchemawww.referentiegrootboekschema.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-23De bewaarplicht | Stichting en Vereniging Loket Belastingdienststichtingenvereniging.belastingdienst.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-24Uw facturen bewaren | Belastingdienstwww.belastingdienst.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-25Wettelijk minimumloon en minimumjeugdloon | Ondernemerspleinondernemersplein.overheid.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-26Staatsblad 2025, 262 (Wet plan van aanpak witwassen)zoek.officielebekendmakingen.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-27Staatsblad 2026, 99 (Besluit van 7 april 2026 tot wijziging van het Bbbfs)zoek.officielebekendmakingen.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-28Wet op de economische delicten - Artikel 6wetten.overheid.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-29Staatsblad 2025, 401 (Besluit van 26 november 2025 tot wijziging bedragen artikel 23 lid 4 Sr 2026)zoek.officielebekendmakingen.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-30Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag Artikel 7awetten.overheid.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-31ECLI:NL:GHSHE:2019:1570, Gerechtshof 's-Hertogenbosch, 17/00613uitspraken.rechtspraak.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
- CL-32Wwft cliëntenonderzoek | Ondernemerspleinondernemersplein.overheid.nlgecontroleerd op 6 oktober 2026
Wil je deze regels bewaren?
Bewaar de regels voor je kasadministratie in je routekaart in deze browser.
Gratis · Geen verplichting · Je kunt alles later verwijderen
Meer over kasboek
- boekhoudenRekeningschemaJe rekeningschema bepaalt hoe je boekhouding is ingedeeld. Je kunt een eigen schema gebruiken of het Referentie Grootboekschema (RGS). Het verschil merk je bij een controle en bij een overstap naar andere software of een andere boekhouder.Lees meer
- boekhoudenBalansbegrotingEen balansbegroting laat zien hoe je verwachte bezittingen, schulden en eigen vermogen zich ontwikkelen. Door investeringen, financiering en werkkapitaal vooraf goed in te schatten, behoud je grip op de financiële gezondheid van je bedrijf.Lees meer
- boekhoudenOpenstaande facturenWelke actie je onderneemt bij een openstaande factuur, hangt af van hoelang die openstaat. Hier zie je wanneer je herinneringen verstuurt en wanneer incasso, factoring (je vordering overdragen) of afboeken aan de orde is.Lees meer