Bedrijven verwachten extra klap tijdens tweede golf: eerdere betalingsregelingen lopen af

Joyce van Vliet
Redacteur
Crisis

Hoewel de overheid ondernemers voorlopig zal blijven steunen, hoeven de meeste organisaties niet te rekenen op coulance van hun bank. In tegenstelling tot bij de eerste lockdown in maart en april van 2020, gaan de meeste banken gedurende de tweede golf geen algemene betaalpauzes op de aflossing en rente van bedrijfsleningen instellen. Daar komt bovenop dat de eerdere betalingsregelingen uit de eerste lockdown de komende maanden aflopen. Hierdoor zal de klap voor bedrijven in kwetsbare sectoren nog groter zijn.

Niet nog meer schulden

De visie van de banken is dat niemand er belang bij heeft wanneer ondernemers zonder toekomstperspectief zichzelf verder in de schulden steken. Tijdens de eerste lockdown kwamen de meeste banken nog met betalingsregelingen en uitstel van betalingen voor elke klant die daar behoefte aan had. Een betaalpauze van zes maanden was geen uitzondering. Ook particuliere klanten kregen eenvoudig drie maanden uitstel op het betalen van de hypotheek. ABN Amro stopte de betalingen voor bedrijven zelfs automatisch. 

Geen verbetering in de financiële positie

Hoewel deze regelingen in eerste instantie zorgen voor lucht, brengen ze ondernemers nu vaak extra in problemen. De meeste betalingsregelingen lopen nu namelijk af, terwijl veel organisaties de afgelopen zomer de schade niet hebben kunnen inhalen. De financiële positie is niet verbeterd, terwijl de lasten door het aflopen van betaalpauzes juist weer toenemen. Daar komt bij dat het derde pakket met steunmaatregelen vanuit de overheid is afgezwakt. 

Kabinet onderzoekt extra steunmaatregelen

Hoewel het derde steunpakket is afgezwakt, onderzoekt het kabinet of aanvullende steunmaatregelen nodig zijn. De directe aanleiding daarvoor is de nieuwe gedeeltelijke lockdown, om de tweede coronagolf in te dammen. Op deze manier kunnen de zwaar getroffen sectoren het hoofd boven water houden. Het voorstel over eventuele extra steunmaatregelen volgt uiterlijk op 26 oktober. Naar verwachting worden de steunmaatregelen meer maatwerk. De overheid gaat bijvoorbeeld binnen de horecasector onderscheid maken tussen kroegen en restaurants. Het kabinet overlegt hiervoor met diverse brancheverenigingen binnen de horeca en het mkb. 

Risico voor banken

DNB-president Klaas Knot waarschuwt ervoor dat banken in de problemen kunnen kopen. Vooral wanneer faillissementen oplopen, zodra organisaties minder steun krijgen en betalingsregelingen aflopen. Volgens Knot blijft de onzekerheid over de gevolgen van de coronacrisis onverminderd groot. Vooral nu het aantal besmettingen weer oploopt, neemt de onzekerheid weer toe. Consumenten en ondernemers worden bovendien weer terughoudender. 

Anders dan de kredietcrisis

Het goede nieuws is dat het financiële stelsel weerbaar is gebleken. De coronacrisis is een externe factor en komt van buiten het financiële stelsel. Tijdens de kredietcrisis begonnen de problemen juist in deze sector. Banken zijn nu veel beter in staat om de gevolgen van de coronacrisis op te vangen. Alle maatregelen van centrale banken en overheden hebben voor rust gezorgd. Wel blijft het volgens Knot belangrijk om te voorkomen dat de coronacrisis alsnog tot een financiële crisis leidt. Hij pleit ervoor dat crisismaatregelen niet te snel worden afgebouwd. De kosten van te vroeg stoppen zijn groter dan de kosten bij te lang doorgaan. 

Stilte voor de storm

Ondanks de coronacrisis zijn relatief weinig huishoudens en bedrijven in financiële problemen gekomen. Dankzij de steunmaatregelen lag het aantal faillissementen zelfs op het laagste niveau sinds 21 jaar. Voor banken is het op dit moment stilte voor de storm. Zodra de steunmaatregelen worden afgebouwd, zal het aantal bedrijven en huishoudens in de problemen sterk toenemen. Banken zijn zich hiervan bewust en hebben forse maatregelen en voorzieningen getroffen voor leningen die mogelijk niet kunnen worden afgelost. 
Bent u ondernemer en heeft u behoefte aan (overheids)steun? Een overzicht van alle steunpakketten en steunmaatregelen vindt u op de site van de Kamer van Koophandel.